Nếu chỉ lặn ống thở một hai buổi, thuê đồ tại chỗ là đủ; nếu lặn nhiều, hay có nhu cầu riêng (kính có độ cận, mặt nhỏ, lo ngại vệ sinh), mang ít nhất kính lặn và ống thở riêng là đáng. Chân vịt cồng kềnh hơn, nhiều người chọn thuê; giày lặn và áo chống nắng thì nên mang theo vì nhẹ, rẻ và dùng được cho cả những việc khác trên đảo.
Thiết bị lặn ống thở đơn giản, nhưng một chiếc kính rỉ nước hay một đôi chân vịt chật có thể làm hỏng cả buổi. Ở đảo xa, lựa chọn đồ cho thuê có hạn, cỡ không phải lúc nào cũng đủ, nên biết mình cần gì trước khi đi giúp tránh thất vọng.
Bài này đi qua từng món: chọn thế nào cho vừa, mang hay thuê, và cách chăm sóc trong mấy ngày ở đảo đầy nắng và muối. Kỹ năng sử dụng (đeo kính, xả ống, đạp chân vịt) có bài riêng về lặn ống thở lần đầu trong danh mục này.
Mang riêng hay thuê: so từng món
Bảng gợi ý theo thói quen của người hay đi biển; tuỳ nhu cầu từng người mà điều chỉnh.
| Món | Nên mang riêng khi | Thuê được khi | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Kính lặn | Mặt nhỏ hay lớn khác thường; cần tròng có độ; lặn nhiều buổi | Chỉ lặn một hai lần, mặt cỡ phổ thông | Món quan trọng nhất cho trải nghiệm |
| Ống thở | Lo ngại vệ sinh; muốn loại có van xả, nắp chắn sóng | Dịch vụ rửa, khử khuẩn kỹ | Nhẹ, rẻ, đáng mang |
| Chân vịt | Lặn nhiều, chân cỡ đặc biệt, đã quen một loại | Đi một hai buổi | Cồng kềnh nhất trong hành lý |
| Áo phao | Trẻ em cần cỡ đúng; người rất bơi yếu | Hầu hết trường hợp | Kiểm cỡ và khoá trước khi xuống |
| Giày lặn | Gần như luôn nên mang | Ít khi có sẵn đủ cỡ | Bảo vệ chân khi xuống từ bờ đá |
| Áo chống nắng dài tay | Luôn nên mang | Ít khi có cho thuê | Giảm lượng kem chống nắng phải bôi |
Nếu chỉ mang được một món, hãy mang kính lặn vừa mặt của chính mình. Món này quyết định bạn thấy gì và có thoải mái hay không suốt buổi.
Chọn kính lặn: vừa mặt là tất cả
Viền silicon mềm, trong hoặc đen. Silicon mềm ôm mặt tốt hơn nhựa cứng. Viền trong cho cảm giác thoáng, nhiều ánh sáng; viền đen giảm chói, hợp với người hay chụp ảnh.
Có phần bọc mũi. Kính lặn đúng nghĩa luôn bọc cả mũi, để bạn bịt mũi cân bằng tai và để kính không bị ép vào mặt khi xuống sâu. Kính bơi hai mắt không có phần mũi không dùng để lặn xuống được.
Mặt kính cường lực. Kính lặn tốt dùng kính cường lực, không dùng nhựa thường dễ trầy, dễ mờ.
Thử độ vừa trước khi mua hay thuê. Cách thử đặt kính lên mặt và hít nhẹ bằng mũi đã nói ở bài lặn ống thở lần đầu. Thử khi tóc đã vén gọn, nếu có ria thì thử với ria.
Người cận thị. Có kính lặn lắp tròng theo độ, hoặc tròng gắn thêm. Với độ cận vừa phải, nhiều người thấy kính lặn thường đã đủ để nhìn rạn gần, vì nước làm vật trông gần và to hơn. Hỏi bác sĩ mắt nếu muốn dùng kính áp tròng khi lặn.
Mặt nạ trùm kín mặt. Loại này dễ dùng với người mới vì thở bằng cả mũi lẫn miệng. Tuy vậy đã có những lo ngại về khí thở ra tích tụ và khó tháo nhanh khi hoảng; nếu dùng, chọn loại có nguồn gốc rõ ràng, đúng cỡ, thử ở chỗ đứng chân được, và không dùng để lặn xuống sâu.
Ống thở và chân vịt
Ống thở đơn giản là ống thẳng hoặc hơi cong, có phần ngậm silicon. Loại có van xả một chiều ở đáy giúp nước thoát dễ; loại có nắp ở đầu ống (khô hoặc bán khô) giảm nước tràn khi có sóng nhỏ. Người mới thường thấy loại có van và nắp dễ chịu hơn.
Phần ngậm vừa miệng. Phần ngậm quá to làm mỏi hàm, quá nhỏ dễ tuột. Trẻ em cần ống thở cỡ trẻ em, ngắn hơn, phần ngậm nhỏ hơn.
Chân vịt liền gót hay hở gót. Loại liền gót đi chân trần, nhẹ, hợp với lặn từ thuyền ở vùng nước ấm. Loại hở gót có quai, đi cùng giày lặn, hợp khi phải đi bộ trên bờ đá hay cát nóng ra chỗ xuống nước.
Chân vịt ngắn hay dài. Chân vịt ngắn dễ dùng, gọn, ít đá vào rạn; chân vịt dài đẩy mạnh hơn nhưng mỏi hơn và khó kiểm soát gần rạn. Với ngắm rạn nông, loại ngắn thường hợp hơn.
Vừa chân là vừa thế nào. Đi vào thấy ôm, không đau, không có khoảng trống lớn ở mũi chân. Chân vịt chật gây chuột rút; lỏng thì tuột mất giữa biển.
Giày lặn, áo chống nắng và áo phao: những món hay bị coi nhẹ
Giày lặn bằng vải cao su mỏng, đế mềm có gai, là món nhỏ mà hữu dụng nhất khi ra đảo. Bờ biển Phú Quý có nhiều đoạn đá bazan, mảnh san hô vỡ, cầu gai ở chỗ nước nông; đi chân trần xuống nước là cách nhanh nhất để có vết cắt. Giày lặn còn dùng được khi đi bộ trên gành đá, tắm biển, lên xuống thuyền.
Áo chống nắng dài tay (áo bơi chất liệu co giãn, khô nhanh) bảo vệ lưng, vai, gáy là những chỗ phơi nắng liên tục khi nằm sấp trên mặt nước. Nó giúp giảm lượng kem chống nắng phải bôi, tốt cho da và cho rạn. Có thể mặc thêm quần bơi dài với người da nhạy cảm.
Áo phao thì dịch vụ thường có, nhưng không phải lúc nào cũng có cỡ vừa với trẻ nhỏ hay người rất to cao. Gia đình có trẻ nhỏ nên mang áo phao riêng của con, đúng cỡ, có dây đáy. Người lớn bơi yếu có thể cân nhắc áo phao dạng bơm hơi đeo quanh cổ hay hông, gọn để mang theo.
Một chiếc túi chống nước nhỏ để điện thoại, chìa khoá trên thuyền cũng nên có. Còn chuyện chụp ảnh dưới nước bằng điện thoại có bài riêng ở danh mục chụp ảnh của trang.
Rửa, phơi, cất sau mỗi buổi
Muối, cát và nắng là ba thứ làm đồ lặn hỏng nhanh nhất. Chăm sóc đúng giúp một bộ đồ dùng được nhiều năm.
- Xả nước ngọt toàn bộ thiết bị càng sớm càng tốt sau khi lên bờ; nếu chỗ ở thiếu nước, ngâm trong một thau nước rồi tráng qua, tiết kiệm hơn để vòi chảy.
- Rửa kỹ khe của van xả ống thở, quai và khoá kính, nơi cát hay kẹt.
- Phơi trong bóng râm thoáng gió; nắng gắt làm silicon chóng giòn, ố vàng.
- Không để kính lặn nằm úp mặt kính trên bề mặt cứng; úp phần silicon xuống hoặc để trong hộp.
- Không đè đồ nặng lên chân vịt khi cất; chân vịt bị cong dễ gãy.
- Trước khi xếp vào hành lý về, phơi thật khô để không có mùi và nấm mốc.
Nếu thuê đồ, rửa sơ trước khi trả là phép lịch sự với dịch vụ, nhưng vẫn để họ tự rửa và khử khuẩn kỹ theo quy trình của họ.
Mua đồ ở đâu, mang đi thế nào
Đồ lặn ống thở có bán ở các cửa hàng thể thao trong đất liền và trên các sàn thương mại điện tử. Ưu tiên mua ở nơi cho thử kính, thử chân vịt, vì độ vừa quan trọng hơn thương hiệu. Một bộ kính và ống thở cơ bản, chất lượng ổn, không cần đắt; tránh những bộ quá rẻ, viền nhựa cứng, mặt kính nhựa.
Trên đảo, lựa chọn đồ để mua có hạn và có thể không đúng cỡ bạn cần. Nếu định lặn nhiều, chuẩn bị từ nhà.
Khi đi tàu ra đảo, kính lặn nên cất trong hộp cứng để mặt kính không vỡ; ống thở, giày lặn cho vào túi lưới. Chân vịt dài có thể khó nhét vào vali nhỏ; chọn chân vịt ngắn dạng du lịch, hoặc thuê tại chỗ. Chuyện hành lý trên tàu xem thêm trên phuquy.org.
Mang thêm một túi lưới đựng đồ lặn ướt để phơi và mang ra thuyền, một túi kín để mang về trong ngày cuối. Đồ ướt bỏ chung với quần áo khô là cách nhanh nhất làm cả vali có mùi biển.
Thiết bị cho trẻ em: đúng cỡ quan trọng hơn mọi thứ
Trẻ em không phải người lớn thu nhỏ khi nói tới đồ lặn. Kính người lớn trên mặt trẻ sẽ rỉ nước liên tục; ống thở người lớn quá dài, khoảng khí chết lớn khiến trẻ hụt hơi; chân vịt người lớn tuột khỏi chân sau vài cú đạp. Nếu cho trẻ lặn ống thở, đồ đúng cỡ trẻ em gần như là bắt buộc.
Kính lặn trẻ em có viền nhỏ, dây mảnh; cho trẻ thử ở nhà, trong chậu nước hay bồn tắm, để quen cảm giác úp mặt và thở bằng miệng. Ống thở trẻ em ngắn, phần ngậm nhỏ; loại có nắp chắn sóng và van xả giúp trẻ đỡ sặc nước. Nhiều cha mẹ cho trẻ nhỏ dùng kính và ống thở mà không dùng chân vịt, để trẻ nổi bằng áo phao và đạp chân tự nhiên.
Áo phao trẻ em phải đúng theo cân nặng, có dây đáy luồn giữa hai chân để áo không tuột qua đầu khi trẻ ở dưới nước. Áo phao tay (phao bơi đeo tay) và phao tròn đồ chơi không phải là thiết bị cứu sinh, không thay được áo phao.
Dù trẻ đã có đủ đồ, người lớn vẫn ở trong tầm với tay suốt thời gian trẻ ở dưới nước. Trẻ lạnh nhanh, mệt nhanh và không phải lúc nào cũng nói ra.
Hỏng hóc giữa chừng: xử lý thế nào
Dây kính đứt hoặc khoá kính gãy. Đây là hỏng hóc hay gặp nhất với đồ cũ. Mang theo một dây kính dự phòng nhẹ, hoặc ít nhất kiểm dây và khoá trước mỗi buổi. Khi dây đứt giữa nước, giữ kính bằng tay, nổi bằng áo phao, bơi về thuyền.
Ống thở rơi mất. Nhiều ống thở có kẹp gắn vào dây kính; kiểm kẹp còn chắc. Nếu ống rơi, đừng lặn xuống tìm ở vùng sâu; nổi trên mặt, thở bình thường, ra hiệu cho người hướng dẫn.
Chân vịt tuột. Chân vịt lỏng hay tuột khi bạn đạp mạnh hoặc chạm đáy. Nếu tuột ở vùng nông, bơi chậm về nhặt; ở vùng sâu, đừng cố lặn xuống, báo người trên thuyền.
Kính nứt. Mặt kính cường lực rất ít khi nứt, nhưng nếu thấy vết nứt, lên ngay, không dùng tiếp vì có thể vỡ khi va chạm.
Chuột rút khi đang đạp chân vịt. Ngừng đạp, nổi bằng áo phao, nắm đầu chân vịt kéo nhẹ về phía người để duỗi bắp chân; khi đỡ, bơi chậm về thuyền và nghỉ. Chuột rút hay gặp khi chân vịt quá chật hoặc khi bạn mất nước.
Câu hỏi thường gặp
Có nên mua đồ lặn ống thở cho chuyến đi đầu tiên?
Nếu chỉ lặn một hai lần và không chắc sẽ đi lặn nữa, thuê là đủ. Nếu có kế hoạch đi biển nhiều, hoặc có nhu cầu riêng như kính có độ cận, mặt nhỏ, lo ngại vệ sinh, mua kính và ống thở riêng là đáng; chân vịt có thể thuê.
Kính bơi hai mắt có dùng để lặn ống thở được không?
Dùng để nổi trên mặt nước nhìn xuống thì được, nhưng không thoải mái bằng kính lặn, và không dùng để lặn xuống được vì không bọc mũi, không cân bằng được áp suất trong kính. Kính lặn có phần bọc mũi là lựa chọn đúng.
Mặt nạ trùm kín mặt có tốt không?
Dễ dùng với người mới vì thở bằng mũi lẫn miệng, nhưng có những lo ngại về khí thở ra tích tụ và khó tháo nhanh khi hoảng. Nếu dùng, chọn loại có nguồn gốc rõ ràng, đúng cỡ, thử ở chỗ nông và chỉ nổi trên mặt nước.
Có cần giày lặn không?
Nên có. Nhiều đoạn bờ trên đảo là đá bazan, mảnh san hô vỡ, có thể có cầu gai ở chỗ nông. Giày lặn bảo vệ bàn chân khi xuống nước từ bờ, khi đi trên gành đá và khi lên xuống thuyền, lại nhẹ và gọn.
Thiết bị thuê có an toàn vệ sinh không?
Phụ thuộc vào cách dịch vụ rửa và khử khuẩn. Hỏi họ quy trình; nếu lo ngại, mang ống thở và kính riêng. Đây là hai món tiếp xúc trực tiếp với miệng và mặt, nhẹ và không đắt.