Chuyến đi Phú Quý chủ yếu để lặn nên dài ít nhất bốn ngày ba đêm, đi vào khoảng tháng 3 đến đầu tháng 6 khi biển thường lặng và nước trong, xếp hai đến ba buổi lặn vào các buổi sáng của ngày trọn, chừa ít nhất một buổi dự phòng, và không lặn bình khí trong ngày về hoặc sát trước chuyến tàu. Điểm lặn từng buổi do người hướng dẫn quyết định theo gió.
Bài này chỉ bàn chuyện xếp lịch. Kỹ năng lặn, khác nhau giữa lặn ống thở và lặn bình khí, cách chọn dịch vụ lặn an toàn có danh mục riêng trên trang này; hệ sinh thái rạn san hô của Phú Quý, xem thêm trên phuquy.org. Mốc giờ là ví dụ giả định.
Lặn bình khí luôn phải đi cùng người hướng dẫn có chứng chỉ và dịch vụ có thiết bị, thuyền, áo phao đầy đủ. Người có bệnh tim mạch, hô hấp, tai mũi họng hay đang mang thai cần hỏi bác sĩ trước khi lặn.
Vì sao chuyến lặn cần nhiều ngày hơn chuyến thường
Một buổi lặn phụ thuộc vào ba thứ mà bạn không điều khiển được: gió, sóng và độ trong của nước. Ngày gió mạnh, thuyền không ra được điểm lặn; ngày sau đợt sóng, nước đục, tầm nhìn dưới nước kém. Người đi ba ngày chỉ có một ngày trọn để thử; nếu ngày đó xấu, cả chuyến lặn coi như mất.
Bốn ngày ba đêm cho bạn hai ngày trọn, tức ít nhất hai cơ hội. Năm ngày cho ba cơ hội và đủ thời gian nghỉ giữa các buổi. Người lặn nghiêm túc thường đi năm ngày trở lên, chấp nhận có ngày không xuống nước.
Ngoài ra, lặn bình khí có giới hạn sinh lý: cơ thể cần thời gian đào thải khí ni-tơ hấp thụ khi lặn trước khi lên cao hay đi phương tiện có thay đổi áp suất lớn. Đi tàu biển không phải bay, nhưng chuyến tàu dài sau buổi lặn nặng vẫn là thứ nên tránh; hỏi người hướng dẫn về khoảng nghỉ phù hợp với buổi lặn của bạn.
Khung bốn ngày cho chuyến lặn
Ví dụ giả định. Buổi lặn đặt vào buổi sáng vì biển thường lặng hơn trước khi gió chiều lên; người hướng dẫn có thể đổi.
| Ngày | Buổi sáng | Buổi chiều | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Ngày 1 | Tàu ra đảo | Nhận phòng, gặp dịch vụ lặn, thử đồ, lặn ống thở nhẹ ở bãi gần | Kiểm tra kính, chân vịt; ngủ sớm |
| Ngày 2 | Buổi lặn chính thứ nhất (ống thở ở Hòn Tranh hoặc bình khí với hướng dẫn) | Nghỉ, tắm nước ngọt, vệ sinh đồ | Uống đủ nước, không rượu bia |
| Ngày 3 | Buổi lặn chính thứ hai, hoặc dự phòng nếu ngày 2 huỷ | Vòng đảo nhẹ, gành đá, hoàng hôn | Nếu cả hai ngày đẹp, ngày 3 có thể lặn hai lượt ngắn |
| Ngày 4 | Lặn ống thở nhẹ ở bãi gần hoặc chỉ tắm biển | Tàu về | Không lặn bình khí trong ngày về |
Nếu đi năm ngày, thêm một ngày trọn ở giữa: một buổi lặn và một buổi nghỉ hẳn. Nghỉ giữa các ngày lặn giúp cơ thể hồi lại, tai không bị quá tải, và bạn có thời gian xem lại ảnh dưới nước.
Chọn buổi lặn theo gió và độ trong
Hỏi người hướng dẫn tối hôm trước. Họ xem gió, xem sóng, biết phía nào của đảo và của hòn kín gió ngày mai. Điểm lặn tốt nhất hôm nay có thể là điểm không nên tới ngày mai.
Ưu tiên buổi sáng. Gió trên đảo thường mạnh dần về chiều; biển buổi sáng lặng hơn, ánh sáng dưới nước rõ hơn khi mặt trời đã lên cao vừa đủ.
Sau đợt sóng, chờ nước lắng. Một hai ngày sau đợt gió mạnh, nước có thể còn đục. Đừng thất vọng nếu buổi đầu tầm nhìn kém; buổi sau thường khá hơn.
Phía kín gió theo mùa. Mùa gió tây nam, bờ đông kín hơn; mùa gió đông bắc thì ngược lại. Đây là quy luật chung, người địa phương biết chi tiết từng ngày.
Không lặn khi người hướng dẫn nói không. Dù bạn đã trả tiền, đã chờ cả năm. Lặn trong điều kiện xấu không chỉ không thấy gì mà còn nguy hiểm.
Xen lặn ống thở và lặn bình khí
Lặn ống thở và lặn bình khí bổ sung cho nhau trong một chuyến. Lặn ống thở không cần thiết bị phức tạp, không giới hạn số lần trong ngày, cho bạn nhìn rạn san hô nông từ trên mặt nước. Lặn bình khí cho bạn xuống sâu hơn, ở lâu hơn dưới nước, nhưng cần dịch vụ, hướng dẫn, và có giới hạn về số lượt, khoảng nghỉ.
Một chuyến bốn ngày hợp lý có thể là: chiều ngày một lặn ống thở ở bãi gần để làm quen nước, kiểm tra kính; sáng ngày hai lặn bình khí nếu biển đẹp; sáng ngày ba ra Hòn Tranh lặn ống thở; sáng ngày bốn chỉ tắm biển. Như vậy bạn có cả hai trải nghiệm mà không bị quá tải.
Người lần đầu lặn bình khí nên chọn chương trình trải nghiệm có hướng dẫn kèm sát, ở độ sâu nông, sau khi đã được hướng dẫn kỹ trên cạn. Đừng để chuyến đi đầu tiên ra đảo thành chuyến lặn bình khí đầu tiên mà không có người kèm.
Những việc giữa các buổi lặn
Ngay sau buổi lặn: tắm nước ngọt, uống nước, ăn nhẹ, nghỉ trong bóng mát. Rửa đồ lặn bằng nước ngọt, phơi trong râm, vì muối và nắng làm hỏng cao su của kính và chân vịt. Nước ngọt trên đảo quý; dùng vừa đủ, hỏi chủ nhà chỗ rửa đồ.
Buổi chiều sau ngày lặn nên nhẹ. Đi vòng đảo bằng xe chậm, ngắm hoàng hôn, ăn tối sớm. Không leo Núi Cấm hay vận động mạnh ngay sau buổi lặn bình khí; hỏi người hướng dẫn về những hoạt động nên tránh.
Tranh thủ buổi chiều để xem lại ảnh dưới nước, ghi lại những gì đã thấy, hỏi người hướng dẫn về các loài cá, san hô mình chưa biết tên. Những buổi trò chuyện này làm buổi lặn sau thú vị hơn nhiều.
Buổi tối, tránh rượu bia nếu sáng hôm sau còn lặn. Rượu bia làm mất nước, ảnh hưởng phán đoán, và là yếu tố hay gặp trong các tai nạn dưới nước. Ngủ đủ quan trọng hơn mọi bữa tiệc.
Ngày về và chuyến tàu
Ngày về không lặn bình khí. Nếu tàu về rời đảo vào buổi chiều, buổi sáng có thể lặn ống thở nhẹ ở bãi gần hoặc chỉ tắm biển. Nếu tàu rời buổi sáng, ngày về chỉ còn đóng đồ.
Ngày trước ngày về, nếu lặn bình khí, hỏi người hướng dẫn về khoảng nghỉ trước chuyến tàu. Người nối chuyến tàu với chuyến bay ngay sau đó càng phải tính kỹ, vì quy tắc về bay sau khi lặn bình khí chặt hơn. Thông tin chính xác cho trường hợp của bạn phải hỏi người hướng dẫn có chứng chỉ.
Nếu chuyến tàu về bị huỷ vì thời tiết và bạn phải ở lại thêm, đừng vội tận dụng để lặn thêm khi biển đang động. Ngày tàu nghỉ thường là ngày gió mạnh; thuyền nhỏ cũng không nên ra.
Đồ lặn ướt nên được rửa sạch, phơi khô từ hôm trước, gói trong túi riêng. Đồ ướt bỏ chung vali dễ ẩm mốc, làm ướt giấy tờ.
Chuẩn bị riêng cho chuyến lặn
Ngoài hành lý thông thường.
- Kính lặn và ống thở vừa mặt của riêng mình nếu có; kính thuê không vừa dễ vào nước, mờ.
- Áo lặn dài tay hoặc áo chống nắng mặc khi lặn ống thở, giảm cháy nắng lưng.
- Kem chống nắng thân thiện hơn với rạn san hô, bôi trước khi xuống nước đủ lâu.
- Túi chống nước, khăn nhanh khô, dép đi nước.
- Chứng chỉ lặn nếu có, sổ lặn.
- Máy ảnh hoặc vỏ chống nước cho điện thoại nếu muốn chụp dưới nước, kiểm tra kín trước khi xuống.
- Thuốc cá nhân; người có bệnh nền mang giấy xác nhận của bác sĩ nếu dịch vụ lặn yêu cầu.
Có thể thuê đồ lặn trên đảo, nhưng mùa đông khách có lúc thiếu cỡ. Kính và ống thở riêng là khoản đầu tư nhỏ đáng giá cho người đi lặn nhiều lần.
Trước chuyến đi, thử kính ở nhà hoặc ở hồ bơi để chắc kính không vào nước, ống thở vừa miệng. Phát hiện kính hỏng khi đã ở giữa rạn là mất một buổi lặn.
Ngắm mà không làm hại rạn
Rạn san hô quanh Phú Quý là tài sản của đảo và của người dân sống bằng biển. Người lặn có trách nhiệm không chạm, không đứng lên san hô, không bẻ, không mang về, không đuổi bắt cá, không cho cá ăn. Giữ thăng bằng tốt, không quẫy chân vịt gần rạn, vì cát bị khuấy lên phủ lên san hô.
Người lặn ống thở lần đầu thường đứng lên khi mệt; hãy nghỉ ở chỗ đáy cát, hoặc bám thuyền, đừng đứng lên rạn. Áo phao hoặc phao nổi giúp nghỉ an toàn trên mặt nước mà không cần đứng.
Người chụp ảnh dưới nước càng cần chú ý: để có góc đẹp, nhiều người hạ thấp người sát rạn, chân vịt đá vào san hô mà không biết. Giữ khoảng cách, chấp nhận góc kém hơn một chút để rạn còn nguyên cho người sau.
Hệ sinh thái rạn san hô Phú Quý, nguy cơ suy giảm và cách ngắm không gây hại đã có bài kỹ, xem thêm trên phuquy.org. Du lịch xanh, giữ đảo sạch có danh mục riêng trên trang này.
Lặn ở Hòn Tranh hay quanh đảo chính
Hòn Tranh là nơi nhiều người nghĩ tới đầu tiên khi nói lặn ở Phú Quý, nhưng quanh đảo chính cũng có những đoạn rạn nông mà người địa phương và dịch vụ lặn biết. Chọn đâu cho buổi lặn phụ thuộc gió ngày hôm đó hơn là danh tiếng của điểm.
Ra Hòn Tranh cần thuyền, mất thời gian đi về, và phụ thuộc biển lặng trên quãng biển giữa hai đảo. Lặn quanh đảo chính có thể xuất phát từ bờ hoặc bằng thuyền ngắn, tiện cho buổi chiều ngày một hay buổi sáng ngày về. Một chuyến lặn hợp lý thường có cả hai.
Người mới lặn lần đầu thường thấy dễ chịu hơn khi bắt đầu ở chỗ nước nông gần bờ đảo chính, nơi có thể đứng nghỉ trên đáy cát, rồi mới ra hòn ở buổi sau. Người đã quen thì có thể dồn thời gian cho những điểm xa hơn nếu người hướng dẫn thấy điều kiện cho phép.
Kỹ năng chuyến thuyền ra hòn, lên xuống thuyền an toàn, mang gì cho nửa ngày trên hòn có danh mục riêng trên trang này; đặc điểm Hòn Tranh, xem thêm trên phuquy.org.
Câu hỏi thường gặp
Phú Quý lặn ngắm san hô tháng nào đẹp nhất?
Kinh nghiệm chung là khoảng tháng 3 đến đầu tháng 6, khi gió chuyển mùa và biển thường lặng, nước trong. Mỗi năm có thể sớm muộn khác nhau; người hướng dẫn trên đảo quyết định điểm lặn theo điều kiện từng ngày.
Chưa biết bơi có lặn được không?
Lặn ống thở có áo phao và người hướng dẫn kèm có thể thử ở chỗ nước nông, lặng. Lặn bình khí trải nghiệm thì tuỳ dịch vụ; nhiều nơi yêu cầu tự tin trong nước. Hỏi kỹ dịch vụ và đừng cố nếu sợ.
Một ngày lặn mấy lượt là vừa?
Lặn ống thở có thể nhiều lần trong ngày nếu nghỉ đủ, che nắng, uống nước. Lặn bình khí thì số lượt và khoảng nghỉ do người hướng dẫn tính theo độ sâu, thời gian. Người mới nên một lượt mỗi ngày.
Lặn xong đi tàu về ngay được không?
Không nên lặn bình khí trong ngày về hoặc sát trước chuyến tàu dài; hỏi người hướng dẫn về khoảng nghỉ phù hợp. Nếu sau đó còn bay, quy tắc chặt hơn nữa. Lặn ống thở thì ít vấn đề hơn nhưng vẫn nên nghỉ trước khi đi tàu.
Nếu cả chuyến biển xấu không lặn được thì sao?
Chuyển sang các hoạt động trên bờ: vòng đảo, gành đá phía kín gió, làng biển, chợ sáng. Hỏi dịch vụ lặn về chính sách huỷ, hoàn khi thời tiết xấu. Đi dài ngày giảm khả năng mất trắng.