Gia đình có trẻ nhỏ và người lớn tuổi đi Phú Quý nên chọn bốn ngày ba đêm vào mùa biển êm, mỗi buổi chỉ một hoạt động, giữa trưa nghỉ hẳn trong phòng, và chia nhóm khi người trẻ muốn đi những chỗ vất vả như leo Núi Cấm, ra Hòn Tranh. Ngày đầu và ngày cuối dành trọn cho chuyện đi tàu và nghỉ ngơi.
Bài này là lịch theo thời gian cho cả nhà. Chuyện điểm nào hợp với trẻ nhỏ, chỗ nào nên tránh, đã có bài riêng trên phuquy.org; đọc trước rồi dùng khung dưới đây để xếp. Mốc giờ là ví dụ giả định, dịch theo giờ tàu thật.
Sức khoẻ của từng người khác nhau. Người lớn tuổi có bệnh nền, phụ nữ mang thai, trẻ có bệnh mạn tính nên hỏi bác sĩ trước chuyến đi về việc đi tàu biển nhiều giờ, nắng nóng và thuốc cần mang.
Nhịp của gia đình ba thế hệ khác nhóm bạn ở đâu
Trong một gia đình ba thế hệ, nhịp đi được quyết định bởi người chậm nhất. Trẻ nhỏ cần ngủ trưa và ăn đúng giờ; ông bà cần nghỉ sau chuyến tàu, đi lại chậm, ngại bậc thang dốc và nắng gắt; bố mẹ ở giữa, vừa lo người già vừa lo con. Một lịch trình đẹp cho nhóm bạn trẻ có thể là cực hình với gia đình này.
Vì vậy nguyên tắc đầu tiên là "một buổi, một việc". Buổi sáng một hoạt động, buổi chiều một hoạt động, giữa trưa ở trong phòng. Mọi điểm khác là tuỳ chọn, chỉ đi nếu cả nhà còn khoẻ.
Nguyên tắc thứ hai là chia nhóm không ngại. Những việc vất vả như leo bậc lên Núi Cấm lúc năm giờ sáng hay ra Hòn Tranh bằng thuyền nhỏ có thể để người trẻ đi, ông bà và trẻ nhỏ ở lại chơi ở bãi gần. Cả nhà gặp lại vào bữa trưa và kể chuyện cho nhau nghe.
Nguyên tắc thứ ba là luôn có xe đưa đón cho người không đi xe máy. Ông bà và trẻ nhỏ ngồi sau xe máy trên đường gió ngang ven biển không phải lựa chọn an toàn cho quãng dài.
Khung bốn ngày
Ví dụ giả định với tàu ra cập đảo khoảng giữa trưa ngày 1 và tàu về rời đảo khoảng đầu giờ chiều ngày 4.
| Ngày | Buổi sáng | Trưa | Buổi chiều |
|---|---|---|---|
| Ngày 1 | Tàu ra đảo | Nhận phòng, ăn nhẹ, ngủ trưa dài | Dạo gần chỗ ở, trẻ chơi cát ở bãi lặng |
| Ngày 2 | Tắm biển sớm ở bãi chủ nhà khuyên | Ăn trưa, nghỉ | Đi xe đưa đón ngắm đảo: vịnh Triều Dương, đồi điện gió, hải đăng nhìn từ dưới |
| Ngày 3 | Nhóm trẻ lên Núi Cấm hoặc ra hòn; nhóm còn lại chợ sáng, bến thuyền | Cả nhà ăn trưa, nghỉ | Vạn An Thạnh hoặc bãi tắm, hoàng hôn |
| Ngày 4 | Bình minh, tắm biển ngắn, đóng đồ | Tàu về |
Nhìn khung sẽ thấy mỗi ngày chỉ có hai hoạt động chính. Nếu cả nhà khoẻ, thêm điểm vào buổi chiều; nếu có người mệt, bỏ không tiếc.
Ngày 2 và ngày 3 có thể đổi chỗ theo thời tiết. Ngày biển lặng nhất dành cho buổi tắm biển của trẻ và chuyến ra hòn của người trẻ.
Ngày đi tàu: chuẩn bị cho trẻ và người già
Ngày đi tàu là ngày mệt nhất của cả chuyến. Cả nhà nên ngủ lại Phan Thiết đêm trước, gần bến tàu, để buổi sáng không phải dậy quá sớm và đi đường dài. Ăn sáng nhẹ, tránh đồ nhiều dầu mỡ, tới bến sớm để có chỗ ngồi chờ thay vì đứng.
Trên tàu, cho ông bà và trẻ nhỏ ngồi ở khu giữa tàu, nơi ít lắc nhất. Chuẩn bị túi nilon, khăn ướt, nước, áo khoác mỏng vì khoang tàu có máy lạnh. Thuốc chống say cho trẻ và người già phải theo tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ, không tự cho uống thuốc của người lớn.
Khi tàu cập cảng Phú Quý, chờ dòng người xuống bớt rồi mới đưa ông bà, trẻ nhỏ xuống, một người lớn lo hành lý, một người lo người. Hẹn chủ nhà đón tận cảng bằng xe phù hợp. Cách giảm say sóng và chọn chỗ ngồi đã có bài riêng, xem thêm trên phuquy.org.
An toàn nước cho trẻ nhỏ và người già
Luôn có một người lớn chỉ làm việc trông. Khi trẻ chơi ở mép nước, một người lớn đứng trong tầm với, không cầm điện thoại, không quay đi. Đuối nước ở trẻ thường diễn ra rất nhanh và im lặng.
Chỉ tắm ở bãi lặng, chỗ có người. Hỏi chủ nhà mỗi sáng bãi nào lặng. Không tắm ở bờ hứng gió, không tắm ở bãi vắng, không tắm khi trời giông.
Áo phao cho trẻ khi xuống nước và lên thuyền. Áo phao đúng cỡ, cài đủ khoá. Phao bơi hình thú không thay được áo phao.
Ông bà tắm ở chỗ nước nông, đáy cát. Đáy đá, rạn san hô dễ trơn trượt, cắt chân. Mang dép đi nước cho người lớn tuổi.
Không cho trẻ chơi trên gành đá có sóng. Ngắm sóng từ xa, ở chỗ đá khô, bế trẻ hoặc nắm tay chặt.
Tắm sớm hoặc chiều muộn. Nắng giữa trưa có thể làm trẻ và người già say nắng, cháy nắng rất nhanh.
Nắng, nóng và giấc ngủ trưa
Nắng trên đảo gắt hơn đất liền vì phản chiếu từ mặt biển và cát trắng. Trẻ nhỏ và người lớn tuổi dễ mất nước, say nắng mà không biết. Mũ rộng vành, áo chống nắng dài tay, kem chống nắng phù hợp với da trẻ, và đặc biệt là nước uống đều đặn suốt ngày là những thứ không thể thiếu.
Giấc ngủ trưa không phải tuỳ chọn mà là một phần của lịch trình. Khoảng từ cuối buổi sáng tới giữa buổi chiều, cả nhà nên ở trong phòng hoặc nơi có bóng mát. Trẻ ngủ đủ ít quấy khóc hơn; ông bà nghỉ đủ có sức cho buổi chiều.
Nếu ai trong nhà có dấu hiệu như mệt lả, đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, da nóng đỏ sau khi ở ngoài nắng, đưa vào chỗ mát, cho uống nước từng ngụm, và liên hệ cơ sở y tế trên đảo nếu không đỡ hoặc có dấu hiệu nặng. Đừng chờ tới tối.
Khi người trẻ muốn đi xa: chia nhóm hợp lý
Trong gia đình thường có những người trẻ muốn leo Núi Cấm lúc bình minh, ra Hòn Tranh, lặn ngắm san hô. Không cần cả nhà cùng đi. Ngày ba trong khung trên là ngày chia nhóm: nhóm trẻ đi sớm, nhóm ông bà và trẻ nhỏ ăn sáng chậm, đi chợ sáng, xem bến thuyền, chơi ở bãi gần.
Khi chia nhóm, mỗi nhóm cần có một người lớn có điện thoại, biết số liên lạc của chủ nhà và của nhóm kia. Hẹn giờ và chỗ gặp lại cụ thể, ví dụ bữa trưa ở chỗ ở.
Trẻ lớn hơn, từ tuổi biết bơi và nghe lời, có thể đi cùng nhóm trẻ ra hòn nếu bố mẹ đi kèm, áo phao đúng cỡ, và người lái thuyền đồng ý. Trẻ nhỏ chưa biết bơi thì để ở đảo chính cùng ông bà là lựa chọn an toàn hơn.
Mang gì cho gia đình nhiều thế hệ
Ngoài hành lý thông thường, gia đình nên có thêm những thứ sau.
- Thuốc dùng hằng ngày của ông bà, mang dư vài ngày phòng kẹt đảo; đơn thuốc hoặc ảnh chụp đơn.
- Túi thuốc thông dụng cho trẻ theo tư vấn của bác sĩ nhi; nhiệt kế.
- Sữa, đồ ăn nhẹ quen thuộc của trẻ, bình nước riêng.
- Áo phao đúng cỡ cho trẻ nếu có, hoặc hỏi trước chỗ ở và thuyền có áo phao trẻ em không.
- Mũ, áo chống nắng, kem chống nắng cho từng người.
- Dép đi nước cho người lớn tuổi và trẻ.
- Giấy tờ tuỳ thân của tất cả, kể cả giấy tờ của trẻ theo yêu cầu của nơi bán vé.
- Thẻ bảo hiểm y tế của từng người.
Danh sách chi tiết theo mùa, tủ thuốc du lịch theo nhóm thuốc (không liều) có ở danh mục hành lý, sức khoẻ của trang này. Mọi thuốc cho trẻ và người có bệnh nền nên hỏi bác sĩ trước.
Chỗ ở cho gia đình
Gia đình ba thế hệ cần chỗ ở có phòng rộng hoặc các phòng gần nhau, ít bậc thang, nhà vệ sinh dễ dùng cho người già, có tủ lạnh nhỏ để giữ sữa và đồ ăn của trẻ. Gần bãi tắm lặng là lợi thế lớn: trẻ có thể ra chơi buổi sáng sớm và chiều muộn mà không phải đi xe.
Nên hỏi trước chủ nhà về xe đưa đón cho cả nhà từ cảng và trong những ngày đi lại, vì ông bà và trẻ nhỏ không nên ngồi xe máy quãng dài. Hỏi thêm về nước nóng, điện dự phòng khi mất điện, vì người lớn tuổi và trẻ nhỏ nhạy với nóng.
Nếu đặt nhiều phòng, xin các phòng liền nhau hoặc cùng tầng để bố mẹ dễ qua lại giữa phòng ông bà và phòng các con. Hỏi trước có giường phụ, cũi cho em bé không; nhiều chỗ ở nhỏ trên đảo không có sẵn mà phải chuẩn bị trước.
Nguyên lý chọn chỗ ở, những câu cần hỏi trước khi đặt có danh mục riêng trên trang này.
Khi nào nên rút ngắn hoặc dời chuyến
Gia đình có trẻ nhỏ và người lớn tuổi nên tránh mùa gió đông bắc, khi tàu có thể nghỉ nhiều ngày và chuyến tàu thường xóc. Nếu đi vào tháng chuyển mùa và dự báo có biển động, rút ngắn hoặc dời là lựa chọn khôn ngoan hơn đi rồi tính.
Trên đảo, nếu ai trong nhà ốm, mệt kéo dài, đừng cố theo lịch. Ở lại phòng, nghỉ, liên hệ cơ sở y tế trên đảo nếu cần. Một chuyến đi về sớm vì sức khoẻ không phải thất bại.
Với trẻ đang đi học, nên báo trước với giáo viên khả năng về trễ một hai ngày nếu đi vào tháng chuyển mùa, và mang theo sách vở cần thiết. Người lớn tuổi đang điều trị định kỳ thì mang dư thuốc và giữ lịch tái khám không quá sát ngày về.
Cách quyết định đi hay hoãn theo dự báo, chừa ngày đệm cho người có lịch cứng như trẻ phải đi học, có bài riêng ở danh mục chọn mùa của trang này.
Ăn uống cho cả nhà trên đảo
Bữa ăn của gia đình ba thế hệ cần đúng giờ hơn bữa ăn của nhóm bạn. Trẻ nhỏ đói là quấy, người lớn tuổi ăn trễ có thể mệt, người có bệnh tiểu đường cần ăn đều. Nên chọn quán gần chỗ ở cho phần lớn các bữa, hỏi chủ nhà quán nào có món mềm, ít cay cho ông bà và trẻ.
Hải sản là món chính trên đảo, nhưng không phải ai cũng hợp. Người có tiền sử dị ứng hải sản, trẻ nhỏ lần đầu ăn một loại hải sản mới, người có bệnh gút nên thận trọng; ăn thử ít, theo dõi phản ứng. Chuyện ăn hải sản an toàn đã có bài riêng, xem thêm trên phuquy.org.
Mang theo một ít đồ ăn quen thuộc cho trẻ và người già như cháo gói, bánh, sữa. Những ngày tàu nghỉ hay ngày trẻ biếng ăn, một gói đồ ăn quen từ nhà giúp được nhiều. Cách gọi món, hỏi giá theo cân và ăn uống theo từng buổi có danh mục riêng trên trang này.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ mấy tuổi thì đi Phú Quý được?
Không có độ tuổi cố định, nhưng trẻ càng nhỏ càng khó chịu với chuyến tàu và nắng đảo. Hỏi bác sĩ nhi trước nếu trẻ dưới vài tuổi hoặc có bệnh. Quy định vé và giấy tờ cho trẻ hỏi nơi bán vé.
Ông bà có leo được Núi Cấm không?
Núi Cấm có bậc leo khá dài; người lớn tuổi khoẻ có thể đi chậm vào sáng sớm, nghỉ nhiều lần. Người có bệnh tim mạch, khớp gối, hô hấp nên hỏi bác sĩ và có thể ngắm cảnh từ dưới thay vì leo.
Có nên cho trẻ ra Hòn Tranh không?
Trẻ đã biết bơi, nghe lời, có áo phao đúng cỡ và bố mẹ đi kèm có thể đi trong ngày biển rất lặng. Trẻ nhỏ chưa biết bơi, hay say sóng, nên ở lại đảo chính. Người lái thuyền có quyền quyết định cuối.
Gia đình nên đi tháng nào?
Mùa biển êm, khoảng tháng 3 đến tháng 8, là hợp nhất vì tàu chạy đều. Tháng 4, tháng 5 thường dễ chịu hơn giữa hè. Ngày thường ít đông hơn cuối tuần và dịp lễ.
Trên đảo có cơ sở y tế không?
Đảo có cơ sở y tế của đặc khu. Ca nặng có thể phải chuyển vào đất liền, phụ thuộc thời tiết và phương tiện. Vì vậy gia đình có người bệnh nền nên hỏi bác sĩ trước và mang đủ thuốc.