Khi tàu huỷ chuyến hoặc trời xấu giữa chuyến đi Phú Quý, việc đầu tiên là liên hệ ngay nơi bán vé để giữ chỗ chuyến kế tiếp, rồi báo chủ nhà để dời hay giữ phòng, sau đó mới tính lại lịch trình. Mỗi tình huống có một phương án B riêng: huỷ ngày đi thì ở lại Phan Thiết – Mũi Né; huỷ ngày về thì chuyển sang lịch "trên bờ, phía kín gió"; mưa giông thì đổi hoạt động ngoài trời sang những chỗ có mái che và giờ khác.
Bài này là bộ phương án dự phòng, nên đọc trước chuyến đi để khi chuyện xảy ra không phải nghĩ từ đầu. Chuyện ai quyết định cho tàu nghỉ và đời sống trên đảo những ngày đó đã có bài riêng, xem thêm trên phuquy.org.
Không có giờ tàu, tên tàu hay giá ở đây. Quy định đổi vé, hoàn vé khi tàu nghỉ phải hỏi trực tiếp đơn vị bán vé.
Bốn tình huống thường gặp
Tóm tắt; chi tiết từng tình huống ở các mục dưới.
| Tình huống | Việc làm ngay | Phương án B |
|---|---|---|
| Tàu huỷ ngày đi | Gọi nơi bán vé dời chuyến; báo chủ nhà trên đảo | Ở lại Phan Thiết – Mũi Né; ra đảo chuyến kế tiếp hoặc rút ngắn |
| Tàu huỷ ngày về | Gọi nơi bán vé giữ chỗ chuyến sau; xin thêm đêm phòng; báo nơi làm việc | Lịch trên bờ phía kín gió; giữ liên lạc chờ tàu |
| Gió mạnh, không ra được hòn | Hỏi người lái thuyền ngày nào có thể đi | Đổi ngày ra hòn hoặc thay bằng vòng đảo |
| Mưa giông giữa ngày | Tìm chỗ trú an toàn, tránh chỗ trống, tránh xuống nước | Dời hoạt động ngoài trời sang giờ khác; quán, chợ, di tích có mái |
Lưu bảng này trong điện thoại cùng số liên lạc của nơi bán vé và chủ nhà. Khi chuyện xảy ra, người ta thường bối rối; một danh sách sẵn giúp hành động nhanh.
Tàu huỷ ngày đi: biến ngày chờ thành ngày nghỉ
Bạn đã về Phan Thiết, sáng ra bến thì nhận thông báo tàu tạm dừng vì biển động. Việc đầu tiên: liên hệ nơi bán vé hỏi về chuyến kế tiếp, cách đổi vé, khả năng chạy lại. Việc thứ hai: báo chủ nhà trên đảo, xin dời ngày nhận phòng. Việc thứ ba: giữ hoặc đặt thêm phòng ở Phan Thiết cho đêm nay.
Sau đó, quyết định giữa ba hướng. Nếu dự báo cho thấy biển dịu lại trong một hai ngày và bạn còn đủ ngày nghỉ, chờ và ra đảo chuyến sau, rút ngắn thời gian trên đảo. Nếu dự báo xấu kéo dài, cân nhắc huỷ chuyến đảo, biến kỳ nghỉ thành chuyến Phan Thiết – Mũi Né. Nếu lịch về cứng, đừng ra đảo khi chỉ còn một ngày; rủi ro kẹt ở đầu về quá lớn.
Một điều nên tránh: ra bến sớm hôm sau mà chưa có xác nhận tàu chạy. Khi tàu chạy lại sau đợt nghỉ, nơi bán vé thường thông báo cho khách đã giữ chỗ; chờ tin rồi mới ra để không phải ngồi ở bến nhiều giờ.
Trong lúc chờ, Phan Thiết – Mũi Né có đủ thứ cho một hai ngày: đồi cát, làng chài, chợ, hải sản. Bài nối Phú Quý với Phan Thiết – Mũi Né trong danh mục này có gợi ý cụ thể.
Tàu huỷ ngày về: những việc theo thứ tự
Bạn đang ở trên đảo, hôm sau là ngày về, nhưng có tin tàu sẽ nghỉ. Thứ tự việc làm: liên hệ nơi bán vé để giữ chỗ trên chuyến chạy lại đầu tiên; xin chủ nhà thêm đêm phòng; báo nơi làm việc, trường học của con, người nhà; kiểm tra thuốc men, tiền, sạc điện thoại; đổi vé máy bay, xe khách nối tiếp nếu có.
Sau khi đã lo các việc đó, chuyển sang "lịch kẹt đảo": những hoạt động trên bờ, phía kín gió, không cần thuyền. Đi chợ sáng, xem bến thuyền phía kín, thăm làng, ngồi quán cà phê nhìn biển, nói chuyện với chủ nhà. Đây có thể là những ngày thong thả nhất của chuyến đi.
Tránh những việc dễ biến chuyện nhỏ thành chuyện lớn: tắm ở bờ hứng gió, ra hòn bằng thuyền nhỏ, leo gành đá có sóng, uống rượu bia nhiều rồi chạy xe trong gió. Người có bệnh cần điều trị gấp nên liên hệ cơ sở y tế trên đảo sớm.
Lịch một ngày kẹt đảo
Ví dụ giả định cho một ngày tàu nghỉ, gió đông bắc mạnh.
| Khung giờ (ví dụ) | Việc | Ghi chú |
|---|---|---|
| Sáng sớm | Hỏi nơi bán vé về tình hình tàu | Giữ điện thoại sạc đầy |
| Khoảng 6h30 | Chợ sáng, ăn sáng ở quán địa phương | Hàng tươi từ đất liền có thể ít; hải sản gần bờ vẫn có |
| Khoảng 8h | Bến thuyền phía kín gió, xem ghe | Không làm phiền người làm việc |
| Khoảng 9h30 | Vạn An Thạnh, khu dân cư cũ | Có mái che |
| Trưa | Ăn trưa, nghỉ, làm việc từ xa nếu cần | Sóng điện thoại có thể chập chờn khi trời xấu |
| Chiều | Quán cà phê nhìn biển phía kín, đọc sách | |
| Chiều muộn | Xem sóng ở gành từ xa, chỗ đá khô | Không xuống gần mép |
| Tối | Ăn tối, hỏi tin tàu ngày mai | Chuẩn bị đồ sẵn để ra bến sớm nếu có chuyến |
Lịch này lặp lại được nhiều ngày. Mỗi ngày thêm một chút: một làng khác, một quán khác, một câu chuyện khác với người địa phương.
Gió mạnh giữa chuyến: không ra được hòn
Tàu vẫn chạy nhưng gió đủ mạnh để người lái thuyền không chở khách ra Hòn Tranh. Tình huống này hay gặp trong mùa hè có gió tây nam mạnh, và trong những ngày chuyển mùa.
Đừng nài nỉ người lái thuyền. Họ biết biển hơn bạn và quyết định của họ là vì an toàn của chính bạn. Hỏi họ ngày nào trong những ngày bạn còn ở đảo có thể đi; nếu có, đổi lịch: đưa vòng đảo lên hôm nay, ra hòn vào ngày khác.
Có những người lái thuyền sẵn lòng đi khi gió vừa, nhưng chỉ ra hòn ngắn và về sớm. Nếu được đề nghị như vậy, cân nhắc sức chịu sóng của mọi người trong nhóm, mặc áo phao suốt chuyến, và đừng giữ thuyền lại trên hòn lâu hơn thoả thuận.
Nếu không còn ngày nào khả dĩ, thay chuyến ra hòn bằng một buổi lặn ống thở ở bãi phía kín gió của đảo chính, nếu chủ nhà chỉ được chỗ lặng. Hoặc đơn giản là chấp nhận lần này không ra hòn; lần sau đi mùa khác. Chuyến thuyền ra hòn có danh mục kỹ năng riêng trên trang này.
Mưa giông: đổi giờ, đổi chỗ
Mưa trên đảo thường đến theo cơn: mùa hè có giông chiều, mùa chuyển mùa có những đợt mưa dài hơn. Giông có sét là nguy hiểm thật sự trên một hòn đảo trống trải; những chỗ cao như đỉnh Núi Cấm, đồi điện gió, gành đá trống, bãi biển rộng là nơi không nên ở khi có sét.
Khi thấy mây đen kéo tới, nghe tiếng sấm, rời bãi biển và chỗ cao, xuống nước ngay, tìm chỗ trú trong nhà, quán, hay công trình có mái. Không trú dưới gốc cây đơn độc, không đứng cạnh trụ kim loại. Đang đi xe thì dừng ở chỗ an toàn, chờ mưa ngớt, vì đường đảo khi mưa trơn và tầm nhìn kém.
Với lịch trình, mưa giông chiều nghĩa là dời hoạt động ngoài trời sang buổi sáng hôm sau. Buổi chiều mưa có thể dành cho quán cà phê, chợ, di tích có mái che, hay nghỉ ở chỗ ở. Mưa trên đảo cũng có vẻ đẹp riêng khi nhìn từ một ô cửa sổ nhìn ra biển.
Chuẩn bị trước để phương án B chạy được
Phương án B chỉ có ích khi các khâu cho phép. Lúc đặt vé, hỏi chính sách khi tàu nghỉ, cách đổi chuyến; lúc đặt phòng, hỏi chính sách dời ngày, ở thêm; lúc đặt xe, hỏi cách tính khi giữ xe thêm ngày. Ghi lại câu trả lời bằng tin nhắn.
Chừa ngày đệm sau ngày về theo mùa: mùa êm ít nhất nửa ngày đến một ngày, mùa chuyển mùa một đến hai ngày, mùa gió hai đến ba ngày. Mang dư thuốc, có khoản dự phòng trong tài khoản, báo trước cho nơi làm việc khả năng trễ.
Thống nhất trong nhóm từ trước: ai liên hệ nơi bán vé, ai liên hệ chủ nhà, ai quyết định cuối. Khi tình huống xảy ra, không có thời gian cho tranh luận. Cách tính ngày đệm và quyết định đi hay hoãn có bài riêng ở danh mục chọn mùa của trang này.
Khi có trẻ nhỏ và người lớn tuổi trong đoàn
Kẹt đảo với trẻ nhỏ và người lớn tuổi cần thêm vài việc. Kiểm lại thuốc của ông bà: còn đủ cho bao nhiêu ngày, nếu thiếu thì hỏi cơ sở y tế hay nhà thuốc trên đảo sớm, đừng chờ tới khi hết. Sữa, đồ ăn quen của trẻ cũng vậy.
Giữ nhịp sinh hoạt bình thường cho trẻ: ăn, ngủ đúng giờ, chơi ở chỗ an toàn trong nhà hay ở bãi phía kín gió có người lớn trông. Trẻ nhỏ không hiểu vì sao chưa được về, nên một chút hoạt động mới mỗi ngày, như đi chợ, xem thuyền, nhặt vỏ ốc trên bãi cát rồi thả lại, giúp các em vui.
Người lớn tuổi có thể lo lắng hơn khi bị kẹt. Giải thích rõ tình hình, cho họ biết khi nào có tin tàu, giữ liên lạc với người nhà ở đất liền. Người có bệnh nền cần theo dõi, liên hệ cơ sở y tế trên đảo nếu có dấu hiệu bất thường.
Ba thứ cần giữ khi kẹt đảo: liên lạc, tiền, thuốc
Liên lạc: sạc đầy điện thoại và pin dự phòng mỗi khi có điện, vì thời tiết xấu có thể kèm mất điện. Lưu số của nơi bán vé, chủ nhà, cơ sở y tế trên đảo; báo người nhà ở đất liền tình hình mỗi ngày một lần để họ yên tâm.
Tiền: mỗi ngày kẹt là thêm phòng, ăn, có khi thêm thuê xe. Kiểm tra khoản dự phòng trong tài khoản, giữ một ít tiền mặt cho những chỗ chưa nhận chuyển khoản hoặc khi mạng chập chờn làm chuyển khoản không đi.
Nếu cần đổi vé máy bay hay vé xe nối tiếp, làm sớm ngay khi có tin tàu nghỉ, vì những người kẹt cùng chuyến cũng sẽ đổi và chỗ trống ở các chuyến gần nhất hết nhanh.
Thuốc: thuốc dùng hằng ngày, thuốc chống say cho chuyến về. Nếu sắp hết, hỏi sớm. Người có bệnh cần điều trị gấp không chờ tàu mà liên hệ ngay cơ sở y tế của đặc khu; các trường hợp cấp cứu có quy trình riêng.
Câu hỏi thường gặp
Tàu huỷ thì vé có được hoàn không?
Tuỳ chính sách của đơn vị bán vé; thường có thể đổi sang chuyến khác hoặc hoàn theo quy định khi tàu nghỉ vì thời tiết. Hỏi rõ ngay lúc mua vé và liên hệ ngay khi có thông báo.
Kẹt đảo mấy ngày thì tàu chạy lại?
Không ai biết chắc; phụ thuộc diễn biến gió và sóng. Mùa êm thường chỉ trễ ngắn, mùa gió có thể vài ngày. Theo dõi dự báo và thông báo của bến, giữ liên lạc với nơi bán vé.
Có cách nào rời đảo khi tàu khách nghỉ không?
Khi tàu khách nghỉ vì thời tiết, các phương tiện khác cũng chịu cùng điều kiện biển. Trường hợp cấp cứu y tế có quy trình riêng do cơ quan chức năng và cơ sở y tế xử lý. Du khách không nên tìm cách đi bằng phương tiện không được phép.
Mưa giông thì có nên leo Núi Cấm không?
Không. Chỗ cao, trống trải là nơi nguy hiểm khi có sét, bậc đá cũng trơn khi mưa. Dời sang sáng hôm sau, khi trời trong sau cơn mưa thường cho tầm nhìn rất đẹp.
Đã trả tiền thuyền ra hòn mà gió mạnh thì sao?
Hỏi người lái thuyền về việc dời ngày hoặc hoàn lại. Phần lớn người làm nghề trên đảo quen với việc này. Thoả thuận rõ từ lúc đặt để không có hiểu lầm.