Ngân sách một chuyến Phú Quý gồm hai phần: phần cố định gần như không đổi theo số ngày (đi lại tới Phan Thiết, vé tàu hai chiều, có thể một đêm ở Phan Thiết) và phần thay đổi theo số ngày trên đảo (chỗ ở, thuê xe, ăn uống, hoạt động biển). Cộng thêm một khoản dự phòng cho khả năng tàu nghỉ, kẹt thêm ngày. Lập bảng theo khoản mục rồi tự hỏi giá ở thời điểm đi là cách làm chắc nhất.
Bài này cố ý không nêu giá vé, giá phòng hay giá thuê xe, vì chúng thay đổi theo mùa, theo loại tàu, theo nơi bán và theo năm. Một con số cũ trên mạng có thể làm bạn tính sai cả chuyến. Thay vào đó là khung khoản mục, cách hỏi giá, cách chia quỹ nhóm và những khoản hay bị quên.
Khung này dùng được cho mọi kiểu chuyến: một mình, cặp đôi, gia đình hay nhóm bạn. Bạn chỉ cần điền con số mình hỏi được.
Vì sao chi phí đi đảo khác đi đất liền
Trên một hòn đảo xa bờ, gần như mọi thứ phải chở từ đất liền ra: xăng dầu, rau xanh, nhiều loại thực phẩm, đồ dùng, vật liệu. Chi phí vận chuyển đó nằm trong giá mọi dịch vụ. Hải sản đánh bắt tại chỗ thì ngược lại, có lúc dễ mua hơn. Vì sao chi phí sinh hoạt trên đảo khác đất liền đã được giải thích kỹ, xem thêm trên phuquy.org.
Với du khách, điều đó có nghĩa là đừng lấy mặt bằng giá của Phan Thiết hay Vũng Tàu để ước cho Phú Quý. Một số khoản có thể cao hơn, một số tương đương. Cách duy nhất để có con số đúng là hỏi trực tiếp ở thời điểm đi.
Thêm nữa, chi phí chuyến đi đảo có một rủi ro riêng: kẹt thêm ngày vì tàu nghỉ. Đây là khoản không ai muốn tính nhưng ai đi đảo lâu năm cũng để dành sẵn.
Bảng khoản mục: điền con số bạn hỏi được
Cột "cách tính" giúp bạn nhân đúng: theo người, theo đêm, theo xe, hay theo lượt.
| Khoản mục | Cách tính | Ghi chú khi hỏi giá |
|---|---|---|
| Đi lại tới Phan Thiết và về | Theo người, hai chiều | Xe khách, tàu hoả, xe riêng; có cần xe từ nơi ở Phan Thiết tới bến không |
| Đêm ở Phan Thiết (nếu có) | Theo phòng, theo đêm | Gần bến tàu, cho huỷ linh hoạt |
| Vé tàu ra và về | Theo người, mỗi chiều | Loại tàu, hạng ghế, vé trẻ em, chính sách đổi khi tàu nghỉ |
| Gửi hành lý, xe theo tàu (nếu có) | Theo kiện, theo xe | Quy định khối lượng, giấy tờ xe |
| Chỗ ở trên đảo | Theo phòng, theo đêm | Đã gồm đón ở cảng chưa, nước ngọt, điện dự phòng |
| Thuê xe máy | Theo xe, theo ngày | Đã gồm xăng chưa, mũ bảo hiểm, đặt cọc giấy tờ |
| Ăn uống | Theo người, theo ngày | Bữa sáng, trưa, tối, nước uống, cà phê |
| Thuyền ra Hòn Tranh | Theo người hoặc theo chuyến | Đi chung hay thuê riêng, có áo phao, giờ đi về |
| Lặn, thuê đồ lặn | Theo người, theo buổi | Hướng dẫn viên, thiết bị, số khách mỗi người hướng dẫn |
| Dự phòng kẹt đảo | Một đến hai ngày phòng, xe, ăn | Theo mùa; mùa gió nên để rộng hơn |
Một bảng như vậy, điền xong cho nhóm của bạn, cho thấy rõ khoản nào lớn nhất. Thường phần đi lại và vé tàu chiếm tỷ trọng đáng kể với người ở xa, còn chỗ ở và ăn uống chiếm phần lớn với người ở lâu.
Cách hỏi giá để không bị bất ngờ
Giá rẻ ban đầu mà phát sinh nhiều về sau thường tốn hơn giá rõ ràng ngay từ đầu.
- Hỏi giá theo đúng ngày đi, đúng số người, không hỏi chung chung "bao nhiêu một đêm".
- Hỏi giá đã gồm những gì: đón ở cảng, bữa sáng, xăng xe, áo phao, nước uống trên thuyền.
- Hỏi chính sách đặt cọc, đổi ngày, huỷ, và đặc biệt là khi tàu nghỉ vì thời tiết.
- Hỏi giá cho trẻ em, người lớn tuổi nếu có, vì nhiều nơi tính khác.
- Ghi lại câu trả lời bằng tin nhắn, không chỉ nói qua điện thoại, để tránh hiểu lầm.
- Với hải sản ở quán, hỏi giá theo cân và cách tính trước khi chế biến; phần này có hướng dẫn riêng ở danh mục ăn uống của trang.
Không cần mặc cả gay gắt ở một hòn đảo nhỏ, nơi người làm dịch vụ đã tính sẵn chi phí vận chuyển. Điều bạn cần là sự rõ ràng, không phải giá thấp nhất.
Khoản dự phòng: bao nhiêu là hợp lý
Khoản dự phòng trong ngân sách đi đảo có hai lớp. Lớp thứ nhất là dự phòng thông thường như mọi chuyến đi: chi tiêu ngoài kế hoạch, mua quà, một bữa ăn sang hơn dự kiến, thuốc men. Lớp thứ hai là dự phòng riêng của đảo: chi phí ở thêm khi tàu nghỉ.
Một cách tính đơn giản cho lớp thứ hai: lấy chi phí một ngày trên đảo của cả nhóm (phòng, xe, ăn) nhân với số ngày đệm bạn đã chọn theo mùa. Mùa êm có thể là một ngày, mùa gió có thể là hai ba ngày. Nếu có chuyến bay phải đổi, cộng thêm phí đổi vé máy bay.
Khoản này không cần đem theo bằng tiền mặt, nhưng phải có sẵn trong tài khoản hoặc thẻ. Nếu không bao giờ dùng đến, bạn chỉ việc giữ lại; nếu cần, bạn không phải lo lắng giữa lúc đang kẹt đảo.
Những khoản hay bị quên
Gửi xe ở Phan Thiết. Người tự lái xe về Phan Thiết rồi đi tàu cần chỗ gửi xe nhiều ngày; hỏi trước chỗ gửi và cách tính.
Xe từ chỗ ở Phan Thiết ra bến. Sáng sớm có thể phải gọi xe; khoản nhỏ nhưng dễ quên.
Đồ dùng mua thêm. Kem chống nắng, áo chống nắng, dép đi đá, túi chống nước, thuốc chống say; mua sẵn ở đất liền thường tiện hơn.
Tiền mặt cho chỗ nhỏ. Chuyển khoản đã phổ biến, nhưng vẫn có chỗ nhỏ chỉ nhận tiền mặt; mang một ít đủ dùng.
Đồ mang về. Hải sản khô, đặc sản mang về, thùng xốp, đá lạnh, cước gửi theo tàu nếu nhiều; cách đóng thùng xem thêm trên phuquy.org.
Ngày đệm ở đất liền. Nếu tàu chạy đúng hẹn, ngày đệm thành một ngày ở Mũi Né; ngày đó cũng có chi phí phòng, ăn, đi lại.
Chia quỹ nhóm cho rõ ràng
Đi nhóm thì nên có một quỹ chung cho những khoản dùng chung: thuê xe, thuyền ra hòn, bữa ăn chung, phòng. Mỗi người góp trước một khoản theo ước tính, một người giữ quỹ và ghi chép. Cuối chuyến, tính lại, ai thiếu bù, ai dư nhận lại.
Nên dùng một bảng ghi chung trên điện thoại mà cả nhóm cùng xem được, ghi ngay sau mỗi lần chi: ngày, khoản, ai trả, chia cho mấy người. Ghi ngay thì mất vài giây; để tới cuối chuyến mới nhớ lại thì mất cả buổi tối và dễ thiếu sót.
Những khoản cá nhân như vé tàu, quà mang về, đồ uống riêng thì mỗi người tự trả, không đưa vào quỹ. Việc phân định từ đầu khoản nào chung, khoản nào riêng giúp nhóm tránh được phần lớn những lần khó xử khi tính tiền.
Khoản dự phòng kẹt đảo của nhóm nên được thống nhất trước: nếu tàu nghỉ, chi phí ở thêm chia đều cho tất cả, kể cả người đã định ở lâu hơn. Ghi rõ điều này giúp không ai cảm thấy bị thiệt khi chuyện xảy ra.
Đi tiết kiệm mà không thiệt trải nghiệm
Tiết kiệm hợp lý nhất là đi ngày thường thay vì cuối tuần, đi mùa xuân thay vì cao điểm hè, đặt sớm để có nhiều lựa chọn. Những cách này không làm chuyến đi kém đi, thậm chí còn dễ chịu hơn vì vắng khách.
Đi nhóm bốn đến sáu người thường giúp chia nhỏ các khoản chung như thuê thuyền riêng, phòng gia đình, xe. Ăn ở quán bình dân của người đảo, uống cà phê ở quán quen của dân địa phương cũng giúp ngân sách nhẹ hơn mà lại gần đời sống đảo hơn.
Cuối cùng, đặt sớm cũng là tiết kiệm: càng sát ngày, lựa chọn phòng và vé càng ít, và thường chỉ còn những lựa chọn không hợp túi tiền.
Mang theo bình nước cá nhân, đồ ăn nhẹ cho chuyến ra hòn, kem chống nắng mua sẵn ở đất liền cũng là những khoản tiết kiệm nhỏ nhưng cộng lại không ít, lại giảm rác nhựa cho đảo.
Có những khoản không nên cắt: áo phao và dịch vụ lặn có người hướng dẫn tử tế, xe máy có phanh tốt và mũ bảo hiểm vừa đầu, khoản dự phòng kẹt đảo. Tiết kiệm vào an toàn là cách tiết kiệm đắt nhất.
Ngân sách cho gia đình có trẻ nhỏ
Chuyến đi gia đình có vài khoản riêng cần tính. Vé tàu cho trẻ em có quy định theo độ tuổi hoặc chiều cao, cần hỏi nơi bán vé; trẻ nhỏ ngồi cùng ghế bố mẹ hay có ghế riêng cũng ảnh hưởng tới chi phí và sự thoải mái trên tàu.
Chỗ ở cho gia đình nên là phòng rộng hoặc phòng gia đình, có thể đắt hơn hai phòng nhỏ hoặc rẻ hơn, tuỳ nơi. Gia đình thường cần thêm một đêm ở Phan Thiết để trẻ không phải dậy quá sớm, cùng xe đưa đón thay vì tự chạy xe máy chở trẻ quãng dài.
Ăn uống cho trẻ cần thêm sữa, đồ ăn nhẹ quen thuộc, nước uống đóng chai; nên mang một phần từ đất liền vì không phải món nào trẻ quen cũng có sẵn trên đảo. Thêm một túi thuốc thông dụng cho trẻ theo tư vấn của bác sĩ nhi. Tất cả những thứ này không quá tốn, nhưng không tính trước thì dễ phát sinh trong lúc vội.
Ghi chép trong chuyến và rút kinh nghiệm cho lần sau
Ngân sách chỉ có ích khi bạn so được với chi tiêu thật. Trong chuyến đi, ghi lại mỗi khoản lớn ngay khi chi; cuối mỗi ngày nhìn lại một lần xem đang vượt hay dưới dự tính. Nếu vượt, điều chỉnh những ngày còn lại, ví dụ ăn ở quán bình dân hơn, bỏ một hoạt động không quá cần.
Sau chuyến đi, giữ lại bảng chi tiêu thật. Lần sau bạn hoặc bạn bè đi Phú Quý, bảng này là tài liệu quý hơn mọi con số trên mạng, vì nó đúng với cách đi của chính bạn. Chỉ cần nhớ cập nhật giá theo thời điểm mới.
Nhìn lại cũng giúp thấy khoản nào đáng, khoản nào không. Nhiều người nhận ra rằng chi cho một buổi lặn có hướng dẫn tử tế hay một đêm thêm để không vội là khoản đáng nhất, còn những món quà mua vội ở cảng thì ít ai nhớ.
Câu hỏi thường gặp
Đi Phú Quý hết bao nhiêu tiền?
Không có con số chung, vì phụ thuộc nơi xuất phát, số ngày, mùa đi, loại chỗ ở và hoạt động. Cách chắc nhất là dùng bảng khoản mục trong bài, hỏi giá thực tế cho đúng ngày đi và đúng số người, rồi cộng thêm khoản dự phòng.
Khoản nào trong chuyến đi Phú Quý thường lớn nhất?
Với người ở xa, phần đi lại tới Phan Thiết và vé tàu hai chiều thường chiếm tỷ trọng lớn. Với người ở lâu trên đảo, chỗ ở và ăn uống chiếm phần chính. Lập bảng sẽ thấy rõ cho trường hợp của bạn.
Có cần mang nhiều tiền mặt ra đảo không?
Không cần nhiều, vì chuyển khoản đã phổ biến. Nhưng nên có một ít tiền mặt cho những chỗ nhỏ chưa nhận chuyển khoản, và phòng khi mạng chập chờn. Khoản dự phòng lớn để trong tài khoản là đủ.
Đi theo tour có rẻ hơn tự túc không?
Không nhất định. Tour gom sẵn nhiều khâu nên tiện, nhưng có thể kèm những thứ bạn không cần. Tự túc linh hoạt hơn nhưng phải tự lo đặt chỗ. So sánh bằng cách lập bảng khoản mục cho cả hai, đọc kỹ tour gồm gì và không gồm gì.
Kẹt đảo vì tàu nghỉ thì ai trả tiền phòng thêm?
Thường khách tự trả, vì tàu nghỉ là do thời tiết. Một số chỗ ở có chính sách hỗ trợ cho khách kẹt, một số hợp đồng bảo hiểm du lịch có quyền lợi trễ chuyến. Hỏi trước khi đặt và giữ khoản dự phòng.
Có nên đặt hết mọi thứ online để có giá tốt?
Đặt online tiện để so sánh và có xác nhận rõ, nhưng với dịch vụ trên đảo như thuê xe, thuyền ra hòn, nhiều khi hỏi trực tiếp chủ nhà lại rõ ràng hơn. Quan trọng là có xác nhận bằng tin nhắn và biết chính sách khi tàu nghỉ.