Ở Phú Quý từ một tuần trở lên khác hẳn chuyến ba ngày: bạn cần chỗ ở có góc làm việc, sóng điện thoại ổn định, phương án khi mất điện, chỗ giặt giũ và nấu ăn đơn giản, cùng một thoả thuận giá theo tuần hay tháng rõ ràng. Đổi lại, bạn có nhịp sống chậm của một đảo nhỏ, biển mỗi sáng và những ngày đủ dài để thật sự quen nơi này.
Bài này dành cho người làm việc từ xa muốn đổi không khí, người nghỉ dài ngày, người viết, người chụp ảnh muốn chờ đúng mùa đúng ánh sáng. Nó không dành cho người chuyển ra đảo sinh sống lâu dài; chuyện tìm việc, đăng ký tạm trú, thuê nhà lâu năm có bài riêng trên phuquy.org.
Không nêu tên nơi ở, không nêu giá. Phần lớn là các câu hỏi cần đặt ra trước khi chuyển cọc cho một kỳ ở dài, và những điều chỉnh nhỏ giúp sống thoải mái trong nhiều ngày.
Thuê theo tuần, theo tháng: điều khác so với thuê theo đêm
Khi ở dài, nhiều chủ nhà sẵn lòng tính giá theo tuần hay tháng thay vì cộng từng đêm, nhất là ngoài mùa cao điểm. Đổi lại, họ thường muốn cọc lớn hơn hoặc thanh toán theo từng kỳ. Những điều cần thống nhất rõ: giá đã gồm những gì (điện, nước, wifi, dọn phòng, thay ga gối), dọn phòng mấy lần mỗi tuần, điện tính khoán hay theo số, và điều kiện khi bạn muốn rời sớm.
Điện là khoản dễ hiểu lầm nhất. Ở dài ngày trong mùa nóng, máy lạnh chạy nhiều, tiền điện có thể đáng kể. Có nơi tính khoán vào giá phòng, có nơi ghi số công tơ riêng. Hỏi rõ cách tính và đọc số cùng chủ nhà khi bắt đầu.
Hỏi về mùa khách. Nếu bạn ở xuyên qua một dịp đông khách, chủ nhà có thể muốn dành phòng cho khách ngắn ngày trả giá cao hơn. Thống nhất trước bạn được giữ phòng suốt kỳ ở, giá có thay đổi trong dịp lễ không, để không bị đề nghị chuyển phòng giữa chừng.
Cuối cùng, điều kiện khi tàu ngừng: ở dài ngày thì khả năng gặp một đợt tàu dừng cao hơn. Thoả thuận giá ở thêm nếu kỳ ở kéo dài ngoài ý muốn, như với mọi lần đặt phòng ở đảo.
Sóng điện thoại và internet: kiểm trước khi chốt
Hỏi chủ nhà khách trước có làm việc trực tuyến được không. Câu hỏi thực tế này đáng hơn câu "wifi có mạnh không". Hỏi thêm mạng di động nào bắt tốt ở khu đó. Nền chung về sóng điện thoại và internet trên đảo có trên phuquy.org.
Xin thử. Nếu đã ở đảo, ghé xem phòng và thử một cuộc gọi video ngắn trước khi chốt ở dài. Nếu chưa, đặt trước vài đêm, thử rồi mới gia hạn theo tuần.
Luôn có hai đường kết nối. Wifi của nhà và dữ liệu di động của bạn, tốt nhất ở hai nhà mạng khác nhau. Khi một đường có trục trặc, đường kia cứu cuộc họp.
Hiểu rằng đường truyền ra đảo có lúc gián đoạn. Đảo xa bờ phụ thuộc vào hạ tầng nối với đất liền; sự cố có thể xảy ra mà không ai ở đảo sửa được ngay. Người làm việc từ xa nên báo trước với đồng nghiệp về khả năng này và lưu tài liệu quan trọng để làm ngoại tuyến.
Có quán dự phòng. Tìm sẵn một, hai quán cà phê yên tĩnh có điện và sóng tốt, làm văn phòng dự phòng khi điện ở nhà bị cắt.
Điện cắt giữa giờ làm: chuẩn bị gì
Mất điện vài giờ là chuyện có thể gặp trên đảo. Với người làm việc bằng máy tính, cần có kế hoạch. Thứ nhất là pin: máy tính sạc đầy mỗi tối, mang theo sạc dự phòng dung lượng lớn cho điện thoại và bộ phát wifi di động nếu dùng. Thứ hai là hỏi chủ nhà khi mất điện thì máy phát hay pin lưu trữ của nhà chạy được những gì; nếu được, wifi của nhà vẫn có thể hoạt động.
Thứ ba là sắp lịch. Những việc cần kết nối ổn định như họp trực tuyến, tải tệp lớn nên đặt vào giờ bạn chắc chắn nhất về điện và sóng; những việc viết lách, đọc, xử lý ảnh có thể làm ngoại tuyến trong lúc mất điện. Thứ tư là có chỗ để đi: quán cà phê dự phòng như nói ở trên.
Đừng quên trời nóng khi mất điện. Phòng làm việc kín mít không có gió lùa sẽ nóng rất nhanh; một chiếc quạt nhỏ chạy bằng cổng sạc dự phòng, một góc hiên thoáng có bóng mát là những thứ giúp bạn tiếp tục làm việc.
Thiết bị điện tử ở đảo cũng cần được bảo vệ khỏi hơi muối và độ ẩm: cất máy tính trong túi kín khi không dùng, không để sạc cắm qua đêm ở ổ cắm ẩm, lau máy bằng khăn khô.
Góc làm việc: hỏi và tự dựng
Phòng ngủ trên đảo thường không được thiết kế để làm việc cả ngày. Những thứ dưới đây nên hỏi hoặc tự chuẩn bị.
- Có bàn và ghế tựa đúng chiều cao không, hay chỉ có giường và một chiếc ghế nhựa.
- Ổ cắm gần bàn, có đủ cho máy tính, điện thoại, đèn không; mang theo ổ chia nhỏ.
- Ánh sáng: cửa sổ không chiếu thẳng vào màn hình; có đèn bàn cho buổi tối.
- Tiếng ồn ban ngày: phòng có sát khu sinh hoạt của gia đình chủ, sát đường, sát quán không.
- Có hiên, sân hay góc ngoài trời có mái che để đổi chỗ làm việc trong ngày không.
- Giá đỡ máy tính gấp gọn và bàn phím rời nếu bạn làm nhiều giờ, để đỡ mỏi cổ.
- Tai nghe có micro tốt để họp khi xung quanh có tiếng gió, tiếng sóng.
Nhiều người ở dài thấy rằng làm việc buổi sáng sớm trong phòng, trưa nghỉ tránh nắng, chiều muộn đi biển, tối xử lý nốt việc là nhịp hợp với đảo nhất. Đừng cố giữ đúng giờ hành chính của văn phòng thành phố.
Giặt giũ, nấu ăn và mua sắm khi ở lâu
Ở một tuần trở lên thì giặt đồ là việc phải tính. Hỏi chủ nhà có máy giặt cho khách dùng không, có tính phí không, nước để giặt có hạn chế không. Đồ bơi, đồ lặn giặt tay bằng nước ngọt rồi phơi trong bóng râm; đồ thường có thể nhờ giặt theo ký nếu có dịch vụ. Mùa nước ngọt căng, giặt gom một lần thay vì giặt lẻ mỗi ngày.
Nấu ăn giúp ở dài dễ chịu hơn và nhẹ ngân sách. Hỏi chỗ ở có bếp cho khách không, có tủ lạnh dùng chung không. Rau xanh, trái cây ở đảo phần lớn chở từ đất liền ra theo tàu, nên ngày tàu nghỉ có thể khan hơn; mua vừa đủ, bảo quản trong tủ lạnh, và đừng ngạc nhiên nếu có hôm không có thứ mình muốn. Nền chung về chuyện đi chợ và hàng từ đất liền có trên phuquy.org.
Đồ dùng cá nhân đặc thù như thuốc thường dùng, kính áp tròng và dung dịch, mỹ phẩm quen dùng, nên mang đủ cho cả kỳ ở cộng thêm vài ngày dự phòng. Ở đảo nhỏ, không phải thứ gì cũng mua được, và khi tàu dừng thì thứ đã hết có thể phải chờ.
Rác của một kỳ ở dài nhiều hơn chuyến ngắn. Hạn chế đồ dùng một lần, mang bình nước, hộp đựng; hỏi chủ nhà cách phân loại và giờ thu gom.
Giữ nhịp sống và quan hệ với xóm
Đảo nhỏ, người ta nhận ra bạn rất nhanh. Ở một tuần, bạn sẽ thành "người khách ở nhà ông bà kia" với cả xóm. Chào hỏi, mua hàng ở tiệm quen, hỏi han nhẹ nhàng là cách tự nhiên để được đón nhận.
Tôn trọng giờ giấc làng biển. Người đảo dậy rất sớm, nghỉ trưa, ngủ sớm. Họp trực tuyến buổi tối thì nói nhỏ, đóng cửa; không gọi điện thoại to ngoài hiên khi khuya.
Đừng biến mình thành người giám sát. Chụp ảnh người đảo đang làm việc, chụp nhà cửa, cần xin phép; người ở dài dễ quen tay mà quên điều này.
Tham gia vừa phải. Có dịp được mời ăn cơm, dự đám tiệc, hãy nhận lời một cách lịch sự và mang chút quà nhỏ từ đất liền nếu có. Nếu là lễ hội ở đình, lăng, tìm hiểu phép ứng xử trên phuquy.org trước khi đến.
Giữ sức khoẻ. Ngồi nhiều trước máy tính rồi phơi nắng gắt buổi chiều dễ mệt. Uống đủ nước, ăn đủ rau, đi bộ buổi sáng, và nếu có vấn đề sức khoẻ thì đi khám sớm, đừng đợi về đất liền.
Kế hoạch gợi ý cho kỳ ở hai tuần
Trình tự dưới đây giúp bạn không chốt dài ngày khi chưa thử, và có đường lui nếu chỗ ở không hợp.
- Đặt trước ba đến bốn đêm ở nơi có vẻ hợp, nói rõ với chủ nhà là bạn có thể gia hạn theo tuần.
- Hai ngày đầu: thử sóng, thử làm việc một ngày trọn, xem mất điện xử lý thế nào, xem tiếng ồn ban ngày và ban đêm.
- Nếu ổn, thoả thuận giá theo tuần cho phần còn lại; ghi rõ những gì đã gồm và cách tính điện.
- Nếu không ổn, dùng mấy ngày đầu để xem những nơi khác ngay trên đảo, chuyển khi đã chắc.
- Giữa kỳ, theo dõi dự báo gió sóng để tính ngày về; nếu dự báo có đợt gió kéo dài, cân nhắc về sớm hay ở thêm.
- Một hai ngày trước khi về, thanh toán, đọc số điện, trả lại những gì đã mượn, chào hàng xóm.
Chọn thời điểm cho một kỳ ở dài
Kỳ ở dài nghĩa là bạn sẽ gặp nhiều kiểu thời tiết hơn khách ba ngày. Theo kết luận chung trong các bài về mùa biển trên phuquy.org, những tháng biển thường êm hợp với người muốn lặn, ra hòn và đi biển nhiều; còn mùa gió thì biển động, tàu dễ dừng, nhưng đảo vắng khách, giá phòng theo tuần dễ thương lượng hơn và không khí mát hơn để ngồi làm việc.
Người ở dài để làm việc thường thích khoảng đầu hoặc cuối mùa êm: biển còn đẹp cho những buổi chiều, khách chưa đông, chủ nhà có thời gian. Người ở dài để chụp ảnh thì chọn theo thứ mình muốn chụp: mùa gió có sóng vỗ gành, trời mây đẹp; mùa êm có nước trong và bình minh lặng.
Dù chọn mùa nào, nên tránh để kỳ ở dài kết thúc sát một việc không thể lỡ ở đất liền. Chừa vài ngày đệm là cách người ở đảo lâu vẫn làm, và đó chính là thứ giúp bạn tận hưởng nhịp sống chậm thay vì ngày nào cũng lo xem dự báo gió.
Hỏi chủ nhà về lịch riêng của xóm trong thời gian bạn ở: có lễ hội làng, có đám tiệc lớn, có đợt sửa đường hay cúp điện theo kế hoạch không. Những thông tin ấy giúp bạn sắp việc trước.
Câu hỏi thường gặp
Làm việc từ xa ở Phú Quý có ổn không?
Nhiều người làm được, nhưng cần chuẩn bị: kiểm sóng ở đúng chỗ ở, có hai đường kết nối khác nhà mạng, có pin dự phòng và một quán dự phòng khi mất điện. Báo trước với đồng nghiệp về khả năng gián đoạn và lưu tài liệu để làm ngoại tuyến.
Có nên đặt cả tháng ngay từ đầu không?
Không nên nếu chưa từng ở nơi đó. Đặt vài đêm trước, thử làm việc, thử ngủ, rồi mới gia hạn theo tuần. Cách này giúp tránh mất cọc lớn cho một chỗ ở không hợp.
Điện khi thuê dài ngày tính thế nào?
Tuỳ chủ nhà: có nơi tính khoán vào giá, có nơi ghi số công tơ riêng. Hỏi rõ và đọc số cùng chủ nhà khi bắt đầu, nhất là mùa nóng khi máy lạnh chạy nhiều. Ghi thoả thuận vào tin nhắn.
Ở lâu có phải đăng ký tạm trú không?
Khách lưu trú ở cơ sở lưu trú hay nhà dân được chủ nhà thông báo lưu trú theo quy định. Người chuyển ra đảo sinh sống, làm việc lâu dài có thủ tục tạm trú riêng; xem bài về thường trú, tạm trú trên phuquy.org và hỏi công an nơi ở.
Mua đồ ăn tươi ở đảo có khó không?
Hải sản thường có sẵn, còn rau xanh và trái cây phần lớn chở từ đất liền theo tàu nên có hôm ít, nhất là khi tàu nghỉ. Mua vừa đủ, bảo quản tủ lạnh, linh hoạt thực đơn theo những gì chợ có.
Ở lâu có nên thuê xe máy cả kỳ không?
Nếu đi lại hằng ngày, thuê theo tuần thường tiện hơn thuê lẻ. Kiểm kỹ xe lúc nhận, thoả thuận ai chịu chi phí sửa nhỏ, và giữ xe ở chỗ có mái che để tránh hơi muối. Kỹ năng lái trên đảo có ở danh mục đi xe máy.