Ở Phú Quý, cách ăn hợp lý cho một ngày đi chơi là: ăn sáng no ở gần chỗ ở trước khi chạy vòng đảo; mang theo nước và một ít đồ ăn nhẹ vì quanh nhiều điểm ngắm cảnh không có hàng quán; tính bữa trưa theo chỗ mình sẽ có mặt lúc giữa trưa (quay về khu đông dân hay mang theo); để bữa hải sản chính vào buổi tối khi đã xong việc ngoài trời.
Đảo nhỏ nhưng hàng quán không rải đều. Khu trung tâm, khu gần cảng và các xóm đông dân có nhiều chỗ ăn; còn những đoạn đường ven biển, đồi, bờ đá thì có khi chạy một quãng dài không gặp quán nào. Người lần đầu ra đảo hay mắc lỗi chạy ra điểm xa lúc mười một giờ trưa, đói, nắng, rồi phải quay về tìm quán giữa lúc nóng nhất.
Bài này không giới thiệu quán hay món đặc sản (món của đảo có bài riêng trên phuquy.org) mà chỉ cách xếp các bữa ăn vào lịch đi chơi, để ngày nào cũng có sức mà không phí giờ đẹp.
Nguyên tắc chung: ăn theo nắng và theo khoảng cách
Ngày đi chơi ở đảo bị chi phối bởi nắng. Những giờ đẹp để ra ngoài là sáng sớm và chiều muộn; giữa trưa nắng gắt là lúc nên nghỉ. Vì vậy bữa ăn nên xếp để bổ trợ nhịp ấy: bữa sáng ăn sớm và đủ chất để đi được tới gần trưa, bữa trưa trùng với giờ nghỉ nắng, bữa tối trùng với lúc trời đã dịu.
Yếu tố thứ hai là khoảng cách tới khu có hàng quán. Đường quanh đảo không dài, nhưng nếu mỗi lần đói lại phải chạy về trung tâm thì vừa mất thời gian vừa cắt ngang lịch. Trước mỗi ngày, nhìn lịch trình và đánh dấu: lúc mấy giờ mình ở xa khu đông, lúc nào đi ngang qua chỗ có quán. Bữa nào rơi vào lúc ở xa thì mang theo hoặc ăn trước.
Yếu tố thứ ba là hoạt động. Ngày lặn ngắm san hô, đi thuyền ra hòn cần ăn khác ngày chỉ chạy xe ngắm cảnh: không ăn quá no ngay trước khi xuống nước hay lên thuyền, nhưng cũng không để bụng đói meo. Cách chuẩn bị bữa mang theo cho những ngày như vậy có bài riêng trong chuyên mục.
Bữa sáng: ăn sớm, đủ chất, gần chỗ ở
Ăn trước khi rời khu đông. Người đảo dậy sớm, hàng ăn sáng thường mở từ rất sớm và vắng dần khi nắng lên. Ăn sáng ở gần chỗ ở, trước khi bắt đầu chạy vòng đảo, để không phải tìm quán khi đang ở đoạn vắng.
Chọn món có tinh bột và đạm. Bún, bánh canh, cháo, cơm, bánh mì có nhân. Một bữa sáng đủ chất giữ sức tới gần trưa; ly cà phê không thay được bữa sáng khi bạn sắp phơi nắng vài giờ.
Đi bình minh thì ăn sau. Nếu ra bờ biển chụp bình minh từ khi trời còn tối, ăn nhẹ một chút trước khi đi (bánh, sữa, trái cây mang từ tối hôm trước), rồi ăn bữa chính khi chụp xong quay về.
Mua sẵn đồ cho buổi sáng. Lúc ăn sáng, mua luôn nước uống và vài thứ ăn nhẹ cho cả buổi. Đây là lúc tiện nhất, vì tới giữa buổi bạn có thể đang ở xa mọi cửa hàng.
Hỏi chủ nhà. Chủ nhà nơi bạn ở biết hàng sáng nào mở sớm, món gì hết sớm. Hỏi từ tối hôm trước để sáng ra không phải loay hoay.
Bữa trưa: ba cách tuỳ chỗ bạn đang có mặt
Bữa trưa là bữa dễ hỏng nhất trong lịch đi chơi đảo. Chọn một trong ba cách sau từ tối hôm trước.
| Cách | Khi nào hợp | Lưu ý |
|---|---|---|
| Quay về khu đông ăn và nghỉ | Buổi sáng đi các điểm gần, trưa nắng gắt muốn nghỉ | Xếp lịch để giữa trưa đang ở gần khu trung tâm hoặc chỗ ở |
| Ăn ở quán dọc đường | Lộ trình đi qua xóm có quán vào khoảng trưa | Không chắc quán mở thì mang dự phòng; quán nhỏ có thể nghỉ trưa |
| Mang theo bữa trưa | Ra hòn, đi lặn, ngồi chờ ánh chiều ở điểm xa | Chọn đồ không dễ hỏng trong nắng, giữ trong túi giữ lạnh |
Đa số các nhóm đi chơi tự túc ở Phú Quý dùng cách thứ nhất: sáng đi một nửa đảo, trưa về ăn và ngủ, chiều đi nửa còn lại rồi ngắm hoàng hôn. Cách này đỡ mệt nhất, đặc biệt với gia đình có trẻ nhỏ và người lớn tuổi. Lịch trình mẫu theo số ngày có chuyên mục riêng trên trang.
Nếu bạn muốn ở lại điểm xa tới chiều, đừng tin rằng "chắc gần đó có quán". Mang theo đủ nước và đồ ăn cho cả nhóm; có quán thì tốt, không có thì không đói.
Bữa phụ và nước uống giữa các chặng
Đi chơi ngoài trời ở đảo tốn nước nhiều hơn bạn nghĩ: nắng, gió và mồ hôi bay hơi nhanh khiến cơ thể mất nước mà không thấy ướt áo. Mang theo nước cho mỗi người, uống từng ngụm đều đặn thay vì đợi khát mới uống một hơi. Trong những chặng dài, thêm nước có chút muối khoáng, nước dừa hoặc trái cây mọng nước.
Bữa phụ giúp không bị tụt sức giữa hai bữa chính: chuối, bánh quy, đậu phộng rang, trái cây cắt sẵn. Chọn thứ không chảy nước, không dễ hỏng trong nắng, không gây khát. Đậu phộng của đảo là món ăn vặt tiện mang theo; chuyện đậu phộng trồng trên đất cát, xem thêm trên phuquy.org.
Nếu dừng ở quán nước ven đường, đây là lúc nghỉ chân, hỏi đường, đổ thêm nước vào bình. Đừng ngại hỏi chủ quán về đoạn đường tiếp theo: có chỗ nào bán đồ ăn không, đường có cát phủ không. Thông tin này đôi khi quý hơn mọi bản đồ trên mạng.
Bữa tối: bữa chính của ngày đi chơi
Buổi tối là lúc ăn hải sản thoải mái nhất: đã xong việc ngoài trời, không còn phải lái xe xa hay xuống nước, trời mát, có thời gian ngồi lâu. Với nhóm đông, bữa tối cũng là bữa dễ tụ họp nhất. Nếu muốn ăn ở quán đông khách, đặt trước từ chiều; cách gọi hải sản, đặt bàn cho nhóm có bài riêng trong chuyên mục.
Đừng ăn tối quá muộn và quá no nếu sáng hôm sau định dậy sớm ngắm bình minh hay đi thuyền ra hòn. Bữa tối nặng, nhiều bia rượu, ngủ muộn là công thức cho một buổi sáng mệt mỏi trên thuyền. Ngược lại, tối cuối cùng trước ngày về, hãy ăn những món quen bụng, chín kỹ, để không có rủi ro trên chuyến tàu.
Nhiều quán ở xóm biển đóng cửa sớm hơn ở thành phố. Nếu đi ngắm hoàng hôn ở điểm xa rồi mới về ăn, gọi điện hỏi quán (qua chủ nhà nơi ở) xem mấy giờ còn phục vụ, hoặc đặt món trước.
Một ngày mẫu: ví dụ giả định
Bảng dưới là một ngày đi chơi tự túc điển hình ở đảo, ghép bữa ăn vào lịch. Mốc giờ chỉ là ví dụ giả định; giờ thật tuỳ mùa, giờ mặt trời mọc lặn và nhịp của nhóm bạn.
| Khung giờ | Hoạt động | Ăn uống |
|---|---|---|
| Trước bình minh | Ra bờ biển phía đông chụp ảnh | Ăn nhẹ đồ chuẩn bị từ tối, mang nước |
| Sáng sớm | Quay về khu đông | Bữa sáng chính; mua nước, đồ ăn nhẹ cho cả buổi |
| Giữa buổi sáng | Đi các điểm phía xa, tắm biển | Bữa phụ, uống nước đều |
| Gần trưa tới đầu giờ chiều | Về chỗ ở nghỉ nắng | Bữa trưa gần chỗ ở, ngủ trưa |
| Chiều | Đi nửa đảo còn lại, chờ hoàng hôn | Bữa phụ, cà phê hoặc nước dừa |
| Tối | Về trung tâm | Bữa tối hải sản, đặt trước nếu đi nhóm |
Ngày có đi thuyền ra hòn hay đi lặn, thay khung giữa buổi sáng bằng chuyến biển và mang bữa trưa theo. Ngày tàu thì thay hẳn: ăn nhẹ trước giờ tàu, bữa chính sau khi đã nhận phòng.
Điều chỉnh theo người đi cùng
Trẻ nhỏ đói nhanh và khó chờ. Với gia đình có con nhỏ, giờ ăn nên cố định hơn, có đồ ăn vặt quen thuộc mang từ nhà, và không để bữa trưa trễ quá chỉ vì người lớn muốn ngắm thêm một điểm. Người lớn tuổi thường ăn ít mà nhiều bữa, cần bữa sáng sớm và bữa tối không muộn, món mềm, ít cay.
Người có bệnh nền như tiểu đường, huyết áp, bệnh dạ dày cần giữ giờ uống thuốc, giờ ăn đều đặn dù đang du lịch. Hỏi bác sĩ trước chuyến đi về chế độ ăn khi đi xa, mang đủ thuốc, và đừng để những ngày đi chơi kéo lệch giờ ăn quá nhiều. Một bữa hải sản lớn, mặn, nhiều bia cũng là thứ nên cân nhắc với người có bệnh nền.
Nhóm bạn trẻ thì thường thoải mái hơn, nhưng hay mắc lỗi bỏ bữa sáng, ăn tối khuya. Hai thói quen đó cộng với nắng là đủ để ai đó trong nhóm mệt lả vào ngày thứ hai.
Ngày tàu ra, ngày tàu về và ngày gió
Ngày ra đảo, nếu đi chuyến sớm, ăn nhẹ trước khi lên tàu, không ăn quá no, không ăn đồ nhiều dầu mỡ, để giảm nguy cơ say sóng. Tới đảo, nhận phòng, nghỉ một chút, rồi ăn bữa đầu tiên gần chỗ ở. Đừng lên lịch cho buổi chiều đầu tiên một bữa hải sản lớn khi bụng còn nôn nao sau chuyến tàu. Cách giảm say sóng trên tàu có bài riêng trên phuquy.org.
Ngày về, bữa cuối trước giờ tàu nên là bữa nhẹ, quen bụng, đủ sớm để có thời gian thu xếp hành lý và ra bến. Chuyện giữ bụng khoẻ trước chuyến tàu có bài riêng trong chuyên mục này.
Ngày gió mạnh hoặc tàu ngừng chạy, thuyền nhỏ không ra khơi, một số hàng hải sản có thể ít hơn, và việc đi chơi ngoài trời bị hạn chế. Lúc đó lịch ăn uống cũng nên linh hoạt: ăn ở gần chỗ ở, chọn món nhà, nấu ăn nếu chỗ ở cho phép. Hỏi chủ nhà xem trong xóm có quán nào mở quanh năm.
Danh sách nhỏ cho mỗi buổi tối trước ngày đi chơi
Năm phút mỗi tối giúp ngày hôm sau ăn uống trơn tru, không đói giữa đường, không phải quay xe tìm quán.
- Xem lại lịch ngày mai: mấy giờ ở xa khu đông, có xuống nước hay đi thuyền không.
- Hỏi chủ nhà hàng ăn sáng nào mở sớm, quán nào gần các điểm mình sẽ đi.
- Chuẩn bị bình nước đầy cho mỗi người, để tủ lạnh nếu được.
- Mua sẵn đồ ăn nhẹ cho buổi sáng sớm nếu đi bình minh.
- Quyết định bữa trưa theo một trong ba cách: quay về, ăn dọc đường, hay mang theo.
- Đặt trước bữa tối nếu đi nhóm đông hoặc muốn ăn ở quán đông.
- Mang theo túi nilon hoặc hộp để đựng rác của bữa phụ, mang về chỗ có thùng rác.
Ăn uống đúng nhịp là cách đơn giản nhất để chuyến đi đảo không biến thành chuỗi ngày mệt mỏi. Nhiều người đổ cho nắng, cho sóng, trong khi nguyên nhân thật là bỏ bữa sáng và uống quá ít nước.
Câu hỏi thường gặp
Ở Phú Quý có dễ tìm chỗ ăn không?
Ở khu trung tâm, gần cảng và các xóm đông dân thì không khó. Ở các đoạn đường ven biển, đồi, bờ đá xa thì có thể không có quán. Chủ nhà nơi bạn ở là nguồn thông tin tốt nhất về quán mở sớm, mở khuya. Danh bạ của trang có thể tra các cơ sở ăn uống đã đăng ký kinh doanh trên đảo.
Có nên bỏ bữa trưa để đi chơi cho nhiều không?
Không nên, nhất là khi trời nắng. Bỏ bữa trưa cộng với nắng và gió dễ dẫn tới mệt, choáng, mất tập trung khi lái xe. Nếu không muốn mất thời gian, mang theo một bữa trưa gọn và ăn ở chỗ bóng mát, rồi tiếp tục.
Ăn hải sản vào bữa trưa có sao không?
Không sao, miễn hải sản tươi và nấu chín. Chỉ nên tránh ăn quá no ngay trước khi xuống nước, đi thuyền hay chạy xe đường dài dưới nắng. Nhiều người chọn ăn nhẹ buổi trưa và để dành bữa hải sản cho buổi tối thong thả.
Đi bình minh từ sớm thì ăn sáng lúc nào?
Ăn nhẹ trước khi đi bằng đồ đã chuẩn bị từ tối hôm trước, như bánh, sữa, trái cây. Chụp xong, khi mặt trời đã lên, quay về khu đông ăn bữa sáng chính. Hàng ăn sáng thường đông lúc này, nên đi sớm một chút trước khi món ngon hết.
Quán ở đảo có mở cửa quanh năm không?
Nhiều quán phục vụ người dân thì mở quanh năm, còn một số quán phục vụ khách du lịch có thể nghỉ hoặc giảm giờ vào mùa vắng khách, mùa gió. Đi vào mùa thấp điểm, hỏi chủ nhà trước và có phương án dự phòng như mua đồ ăn sẵn hoặc nấu ăn.
Mỗi ngày nên mang bao nhiêu nước khi đi chơi?
Tuỳ người, thời tiết và hoạt động, không có con số chung. Nguyên tắc là mang nhiều hơn bạn nghĩ, uống đều từng ngụm, và để ý dấu hiệu khát, mệt, nước tiểu sẫm màu. Ngày nắng gắt, ở ngoài trời lâu, đi lặn hay leo dốc thì cần nhiều hơn hẳn ngày thường.