Nửa ngày trên Hòn Tranh cần đồ cho ba việc: uống đủ nước, chống nắng trên đá và cát không có bóng mát, và giữ đồ điện tử khô suốt chuyến thuyền. Thêm vào đó là túi đựng rác để mang về và một túi sơ cứu nhỏ. Mọi thứ khác là phụ.
Lý do phải tự lo: trên hòn hầu như không có dịch vụ như ở đảo chính, có lúc có người mang đồ ra bán theo đoàn nhưng không thể trông vào. Phuquy.org đã tả hòn trông thế nào; bài này chỉ trả lời câu "xếp gì vào túi".
Danh sách chia làm ba lớp: đồ mỗi người tự mang, đồ chung cả nhóm chia nhau mang, và đồ thêm theo mùa và theo người đi cùng. Ghi chú bên cạnh mỗi món là lý do, để bạn tự bỏ bớt cái không cần thay vì mang theo cả nhà.
Lớp một: đồ mỗi người tự mang
Mỗi người nên tự giữ những thứ này, không gom chung, để lỡ tách nhóm vẫn đủ dùng.
| Món | Vì sao cần | Ghi chú |
|---|---|---|
| Nước uống, bình riêng | Nắng trên hòn phản chiếu từ cát và mặt nước, mất nước nhanh hơn ở đảo chính | Mang dư so với cảm giác, uống từng ngụm đều |
| Mũ rộng vành có dây | Đá và cát không có bóng mát | Có dây buộc cằm để không bay khi trên thuyền |
| Áo dài tay mỏng hoặc áo bơi dài tay | Che nắng khi bơi và khi ngồi | Giảm lượng kem chống nắng phải bôi |
| Kính râm | Mặt nước và cát trắng chói mắt | Có dây đeo cổ khi đi thuyền |
| Giày lội nước hoặc dép quai hậu | Đá bazan, san hô vỡ, cầu gai | Không mang dép tông |
| Túi chống nước nhỏ đeo người | Điện thoại, giấy tờ, tiền | Thử kín ở nhà bằng cách nhúng nước |
| Đồ bơi mặc sẵn | Trên hòn khó có chỗ thay đồ kín | Mang thêm một bộ khô để mặc khi về |
Nếu chỉ được mang năm thứ, chọn: nước, mũ, áo dài tay, giày lội nước, túi chống nước. Năm thứ đó giải quyết phần lớn khó chịu thường gặp trên hòn.
Lớp hai: đồ chung của cả nhóm
Chia cho mỗi người mang một phần, ghi ra tin nhắn nhóm để khỏi hai người cùng mang một thứ mà thiếu thứ khác.
- Thùng giữ lạnh nhỏ hoặc túi giữ nhiệt đựng nước dự phòng và trái cây. Thùng nhỏ đủ xách bằng một tay, vì lên xuống thuyền cần tay rảnh.
- Đồ ăn nhẹ không cần nấu: bánh mì, xôi gói, trái cây gọt sẵn bỏ hộp kín, bánh quy. Tránh đồ dễ thiu trong nắng như món có nước cốt dừa, hải sản sống.
- Túi rác lớn và vài túi nhỏ. Mọi thứ mang ra phải mang về: vỏ chai, giấy gói, đầu lọc thuốc lá, vỏ trái cây. Trên hòn không có chỗ thu gom.
- Túi sơ cứu nhỏ: băng dán, gạc, dung dịch sát khuẩn, nhíp gắp, thuốc cá nhân của người trong nhóm. Không cần nhiều, cần đúng chỗ dễ lấy.
- Tấm trải hoặc khăn lớn để ngồi trên cát, che đồ khỏi nắng.
- Kính lặn và ống thở nếu nhóm định ngắm cá; mang của riêng thì vừa mặt và sạch hơn đồ cho mượn.
- Một chai nước ngọt để rửa mắt, rửa vết xước, rửa kính lặn. Nước ngọt trên đảo đã quý, trên hòn thì không có.
- Pin dự phòng bỏ trong túi chống nước, đề phòng điện thoại cạn pin đúng lúc cần gọi người lái.
Mỗi người nên biết túi sơ cứu nằm ở đâu và ai đang giữ số điện thoại người lái. Hai thông tin này chỉ cần khi có chuyện, nhưng khi có chuyện thì không còn thời gian để hỏi.
Nước uống: mang bao nhiêu thì đủ
Không có một con số chung cho mọi người, vì lượng nước cần còn tuỳ cân nặng, mức vận động, trời nắng hay râm, và có bơi nhiều hay không. Nguyên tắc dễ nhớ là mang nhiều hơn mức bạn nghĩ mình sẽ uống, vì thứ nước còn thừa có thể mang về, còn thiếu nước giữa trưa trên hòn thì không có chỗ mua.
Ví dụ giả định: một nhóm bốn người ra hòn từ sáng sớm tới trước trưa, mỗi người mang một bình riêng, cả nhóm thêm vài chai dự phòng trong thùng giữ lạnh. Khi tới trưa, bình riêng của mỗi người cạn mà thùng còn nước, nhóm vẫn yên tâm ở thêm một lúc chờ người lái tới đón. Nếu chỉ mang vừa khít, chỉ cần thuyền đón trễ là cả nhóm khát.
Uống từng ngụm đều đặn, kể cả khi chưa thấy khát, vì gió biển làm mồ hôi khô nhanh nên người ta không nhận ra mình đã mất nước. Trẻ nhỏ và người lớn tuổi càng ít khi kêu khát, người đi cùng cần nhắc.
Nước có ga, nước ngọt nhiều đường không thay được nước lọc. Có thể mang thêm gói muối điện giải pha sẵn cho người bơi nhiều, nhưng người có bệnh tim, thận, huyết áp nên hỏi bác sĩ trước khi dùng loại này thường xuyên.
Lớp ba: đồ thêm theo người đi cùng
Trẻ nhỏ. Áo phao vừa cỡ mang từ nhà, mũ có dây, áo bơi dài tay, thêm một bộ quần áo khô, khăn lớn, đồ ăn quen thuộc của trẻ. Trẻ nhỏ đói và mệt nhanh hơn người lớn; một gói bánh quen có thể cứu cả buổi sáng.
Người lớn tuổi. Ghế xếp nhỏ hoặc tấm đệm ngồi, gậy nếu quen dùng, thuốc đang dùng hằng ngày đủ cho cả ngày và thêm một liều dự phòng phòng khi về trễ, áo khoác mỏng cho chuyến về khi gió lên.
Người dễ say thuyền. Túi nôn dự phòng, khăn ướt, chút đồ ăn khô. Nếu định dùng thuốc chống say, hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ trước về loại hợp với mình và thời điểm uống.
Người có bệnh nền. Thuốc cá nhân, giấy ghi tên bệnh và thuốc đang dùng để người đi cùng đưa cho nhân viên y tế nếu cần. Báo trước cho một người trong nhóm biết thuốc nằm ở đâu.
Người mang máy ảnh. Túi chống nước đủ lớn cho máy, khăn khô, giấy lau ống kính. Hơi muối và cát là kẻ thù của máy; mở túi trên thuyền chỉ khi biển êm.
Điều chỉnh theo mùa và theo giờ
Mùa biển êm, thường rơi vào giữa năm, nắng là vấn đề chính: thêm nước, thêm áo che, xếp lịch đi sớm và về trước giờ nắng gắt nhất. Đây cũng là lúc nhiều nhóm muốn ở lâu, nên tính thêm đồ ăn nhẹ.
Những ngày giao mùa hoặc những ngày gió vẫn cho thuyền ra được nhưng biển không phẳng, nước bắn lên thuyền nhiều hơn. Mang áo khoác gió mỏng chống nước cho chuyến về, bỏ mọi thứ vào túi chống nước, kể cả khăn khô. Người hay lạnh mang thêm áo; ngồi ướt trong gió trên thuyền dễ run hơn người ta nghĩ, kể cả khi trời nắng.
Nếu nhóm đi buổi chiều để ngắm nắng chiều, thêm đèn pin nhỏ phòng khi chuyến về muộn hơn dự tính và trời tối nhanh. Tuy vậy, đi chiều nghĩa là gió thường đã mạnh hơn buổi sáng; hỏi người lái kỹ.
Cắm trại qua đêm trên hòn là một chuyến khác hẳn, cần người địa phương có kinh nghiệm đi cùng và danh sách đồ dài hơn nhiều; bài này chỉ tính cho chuyến nửa ngày.
Những thứ nên để lại đảo chính
Mang ít đi là bớt rủi ro mất, rơi, ướt. Những món sau thường không đáng mang ra hòn.
- Ví tiền dày, thẻ không cần thiết, trang sức có giá trị. Rơi xuống khe đá hay xuống nước thì gần như không tìm lại được.
- Máy tính xách tay, máy tính bảng. Không có chỗ dùng, chỉ thêm nặng và thêm lo ướt.
- Loa phát nhạc. Hòn là chỗ người ta ra để nghe sóng; ngư dân ghé tránh gió cũng không cần nghe nhạc của khách.
- Đồ ăn có nhiều bao bì nhỏ lẻ. Càng nhiều vỏ gói, càng dễ bị gió cuốn bay mất một cái ra biển.
- Nhiều đồ thuỷ tinh. Chai lọ thuỷ tinh vỡ trên đá vừa nguy hiểm vừa khó nhặt sạch.
- Xà phòng, dầu gội. Không tắm gội trên hòn; nước rửa đã ít, hoá chất trôi xuống vùng nước nông quanh rạn.
Gửi những thứ này lại nơi lưu trú, nhờ chủ nhà giữ. Đi nhẹ, bước lên xuống thuyền dễ, ngồi trên hòn thoải mái hơn nhiều.
Xếp túi đêm hôm trước: thứ tự năm phút
Xếp từ tối hôm trước giúp sáng sớm không quên gì khi phải ra bến khi trời còn mờ.
- Thử túi chống nước: cho tờ giấy vào, khoá lại, nhúng vào chậu nước vài giây. Giấy khô là dùng được.
- Sạc đầy điện thoại và pin dự phòng; lưu số người lái và số chủ nhà trên điện thoại của ít nhất hai người.
- Đổ nước vào bình, để tủ lạnh nếu có; sáng ra cho vào thùng giữ lạnh.
- Xếp đồ khô và quần áo thay vào một túi, đồ ướt sau khi bơi sẽ vào túi khác mang theo sẵn.
- Đặt túi rác lên trên cùng để không quên.
- Kiểm túi sơ cứu và thuốc cá nhân của từng người.
- Mặc sẵn đồ bơi bên trong khi đi, bôi kem chống nắng ở nhà đủ lâu trước giờ xuống nước.
Sáng hôm đi, trước khi rời nhà, xem lại tin nhắn của người lái: còn đi không, giờ có đổi không. Một tin nhắn "hôm nay gió, dời mai" sẽ đến lúc rất sớm.
Trước khi rời hòn: kiểm đồ năm phút
Lúc người lái gọi về thường cũng là lúc mọi người vội. Một vòng kiểm nhanh giúp không để lại gì trên hòn và không quên gì của mình.
- Đếm người trước, đếm đồ sau. Ai đang ở dưới nước gọi lên, ai đi dạo quanh mỏm đá gọi về.
- Đi một lượt trên chỗ nhóm đã ngồi, nhặt hết vỏ chai, giấy gói, nắp chai, dây buộc, cả những mẩu nhỏ như đầu lọc thuốc lá hay vỏ kẹo.
- Buộc kín túi rác, đặt vào trong một túi khác để khỏi rách trên thuyền.
- Gom đồ ướt vào túi riêng, đồ khô vào túi chống nước; kiểm điện thoại, giấy tờ đã nằm đúng chỗ.
- Giũ cát khỏi khăn và tấm trải ngay trên bãi, xa mép nước, để cát không theo lên thuyền.
- Kiểm giày dép từng người; một chiếc dép bỏ quên trên hòn sẽ trôi ra biển với con nước lên.
- Mặc lại áo phao trước khi ra chỗ đón, cài khoá đầy đủ.
Thói quen này làm hòn sạch hơn sau mỗi lượt khách, và là cách người đảo nhận ra ai là khách biết điều. Nhiều người làm dịch vụ ở Phú Quý vẫn kể chuyện có đoàn khách về rồi họ phải quay lại hòn nhặt cả túi rác; đừng là đoàn đó.
Câu hỏi thường gặp
Trên Hòn Tranh có chỗ mua nước không?
Không nên trông vào. Có lúc có người làm dịch vụ mang đồ ra phục vụ đoàn, nhưng không thường xuyên và không theo giờ cố định. Cứ chuẩn bị như thể không có gì để mua, có thêm thì là may. Mang dư nước là cách chắc chắn nhất.
Có nên mang đồ ăn nấu sẵn hải sản ra hòn không?
Hải sản đã nấu để lâu trong nắng dễ hỏng, nhất là khi không có đá lạnh đủ. Với chuyến nửa ngày, đồ ăn khô, bánh mì, trái cây gọt sẵn trong hộp kín an toàn hơn. Bữa hải sản để dành khi đã về lại đảo chính.
Kem chống nắng loại nào hợp khi ra hòn?
Nhiều người chọn cách mặc áo bơi dài tay để bớt kem, bôi kem ở nhà đủ lâu trước khi xuống nước, và chọn loại ghi là thân thiện với rạn san hô. Người có da nhạy cảm nên hỏi bác sĩ da liễu hoặc dược sĩ về loại hợp với mình trước chuyến đi.
Mang flycam ra hòn có được không?
Vùng biển quanh đảo có khu vực liên quan đến quốc phòng, việc bay thiết bị chụp ảnh trên không cần tìm hiểu quy định hiện hành và xin phép khi cần. Nếu không chắc chắn được phép, không nên mang ra hòn để bay. Hỏi chính quyền địa phương trước chuyến đi.
Một nhóm bốn người nên chia đồ chung thế nào?
Một người giữ thùng nước và đồ ăn, một người giữ túi sơ cứu và pin dự phòng, một người giữ túi rác và tấm trải, một người giữ kính lặn. Ghi phân công vào tin nhắn nhóm từ tối hôm trước. Ai cũng mang nước, mũ, túi chống nước riêng.