Ảnh người đi cùng ở biển đẹp nhất vào giờ nắng xiên (khoảng một giờ sau bình minh và một giờ trước hoàng hôn), khi mặt người không phải nheo mắt; giữa trưa thì kéo nhau vào bóng râm. Thay vì bảo người được chụp "đứng yên cười", hãy cho họ một việc để làm: đi dọc mép nước, nhìn ra biển, quay lại khi được gọi. Và đừng bao giờ bảo ai lùi ra mép gành để có khung đẹp.
Phần lớn ảnh du lịch là ảnh có người thân, bạn bè. Đó là những tấm được xem lại nhiều nhất sau chuyến đi, nhưng cũng là những tấm hay hỏng nhất: mặt cháy nắng, mắt nheo, dáng cứng, phía sau là một cột điện hay một chiếc xe máy. Vài nguyên tắc về ánh sáng và cách nói chuyện với người được chụp sẽ cải thiện rõ rệt.
Bài này dùng được cho cả điện thoại lẫn máy ảnh rời. Chụp ảnh người dân địa phương có bài riêng trong chuyên mục, với những nguyên tắc khác.
Một lời khuyên trước khi vào chi tiết: hỏi người đi cùng xem họ muốn những ảnh gì. Có người thích ảnh rõ mặt để làm kỷ niệm, có người chỉ muốn ảnh dáng nhỏ trong cảnh rộng, có người ngại bị chụp khi vừa tắm biển xong. Biết trước mong muốn, bạn đỡ mất công và người được chụp đỡ khó chịu.
Ánh sáng theo giờ và cách xử lý
Mặt trời vùng biển nhiệt đới lên cao rất nhanh. Ánh sáng thay đổi rõ trong ngày và quyết định phần lớn chất lượng ảnh chân dung.
| Giờ | Ánh sáng | Cách chụp người |
|---|---|---|
| Sáng sớm, sau bình minh | Xiên, ấm, mềm | Người đứng chếch nắng, mặt sáng đều, bóng dài trên cát |
| Giữa buổi sáng | Bắt đầu gắt, trời xanh | Chụp ở bóng râm của cây, mái hiên; hoặc quay lưng về nắng |
| Giữa trưa | Nắng đứng, bóng đen dưới mắt và mũi | Tránh chụp cận mặt; chụp cảnh rộng, người nhỏ, hoặc dùng mũ rộng vành |
| Chiều muộn | Xiên trở lại, vàng ấm | Giờ đẹp nhất cho chân dung, cả thuận sáng lẫn ngược sáng |
| Sau hoàng hôn | Dịu, xanh tím, đủ sáng một lúc | Chân dung mềm, không bóng gắt; giữ máy chắc |
Nếu lịch trình buộc phải chụp giữa trưa, tìm bóng râm có nền sáng phía sau: người đứng dưới tán cây, nền là biển xanh ngoài nắng. Mặt người được chiếu sáng dịu bằng ánh sáng phản chiếu, nền thì sáng rực. Đây là cách các thợ ảnh cưới xoay xở với nắng gắt.
Thuận sáng, ngược sáng và nắng xiên
Thuận sáng (nắng chiếu từ sau lưng người chụp vào mặt người được chụp) cho màu trung thực, trời xanh, nhưng người được chụp phải nhìn về phía mặt trời nên dễ nheo mắt. Mẹo: cho họ nhắm mắt, đếm tới ba rồi mở mắt, bấm ngay lúc đó; hoặc cho họ nhìn chếch xuống, nhìn ra biển thay vì nhìn ống kính.
Ngược sáng (mặt trời phía sau người được chụp) cho viền sáng quanh tóc, vai, rất đẹp vào giờ nắng xiên. Để mặt không tối thui, chạm vào mặt người trên màn hình để máy đo sáng theo mặt, chấp nhận trời phía sau sáng hơn. Một tấm vải trắng, tấm bìa sáng màu, hay chính mặt cát sáng có thể hắt sáng ngược lại vào mặt.
Nắng xiên từ bên cạnh tạo khối mạnh: một nửa mặt sáng, một nửa trong bóng. Hợp với chân dung có cá tính, người lớn tuổi, ảnh đen trắng; ít hợp với ảnh muốn "mặt sáng đẹp". Thử xoay người được chụp từng chút một theo hướng nắng và nhìn sự thay đổi trên màn hình, bạn sẽ nhanh chóng tìm ra góc hợp.
Mây cũng là người giúp việc miễn phí. Một đám mây mỏng trôi qua che mặt trời biến nắng gắt thành ánh sáng tản dịu như trong phòng chụp. Khi thấy mây sắp che, chuẩn bị sẵn người và khung hình, bấm ngay khi nắng dịu xuống; vài chục giây sau mây trôi qua là ánh sáng lại gắt như cũ.
Tạo dáng tự nhiên: cho người được chụp một việc để làm
Đi bộ. Cho người được chụp đi chậm dọc mép nước, hướng về phía bạn hoặc chéo qua khung. Chụp liên tục; trong một loạt sẽ có bước chân, tà áo, mái tóc đẹp. Đi bộ khiến tay chân tự nhiên hơn đứng yên.
Nhìn ra biển rồi quay lại. Bảo họ nhìn ra xa, rồi gọi tên. Khoảnh khắc họ quay lại, nụ cười thường thật nhất.
Ngồi xuống. Ngồi trên mỏm đá thấp an toàn, trên cát, trên bậc kè; co một chân, tay đặt lên gối. Dáng ngồi bớt gượng hơn dáng đứng với người không quen chụp.
Cầm một thứ gì đó. Chiếc mũ, đôi dép, ly nước dừa, chiếc nón lá. Đôi tay có việc làm thì không còn lúng túng.
Trò chuyện trong lúc chụp. Hỏi một câu buồn cười, kể chuyện hôm trước. Người chụp im lặng giơ máy là cách nhanh nhất làm người được chụp cứng đờ.
Đừng chỉ đạo quá nhiều. Mỗi lần chỉ một điều chỉnh: "nghiêng đầu chút", "thả vai xuống". Nhiều lệnh một lúc khiến dáng càng gượng.
Ống kính, góc máy và chế độ chân dung
Chụp chân dung bằng ống góc rộng ở cự ly gần làm mặt méo: mũi to, tai nhỏ, tay chân phía trước dài ra. Trên điện thoại, chuyển sang ống tele 2x hoặc 3x nếu có và lùi lại vài bước; mặt sẽ cân đối hơn, nền phía sau gọn hơn. Máy ảnh rời thì ống từ khoảng 50mm trở lên hợp cho chân dung.
Chế độ chân dung của điện thoại làm mờ hậu cảnh bằng phần mềm. Kết quả tốt khi người đứng tách khỏi nền, viền rõ; kém khi tóc bay lòa xòa trong gió biển, khi người cầm vật trong suốt hay đứng sát hàng rào. Chụp thêm một tấm thường để phòng.
Góc máy ngang tầm ngực hoặc hơi thấp làm người được chụp trông cao, chân dài hơn, nền trời rộng hơn. Góc từ trên cao xuống làm người thấp và nhỏ đi, nhưng hợp với ảnh ngồi trên cát, ảnh trẻ em. Đừng luôn chụp ở tầm mắt người chụp đứng thẳng; hạ thấp máy là thay đổi đơn giản nhất mà hiệu quả nhất.
Để ý hậu cảnh trước khi bấm: cột điện mọc sau đầu, đường chân trời cắt ngang cổ, người lạ ở phía sau, rác trên bãi. Bước sang trái phải vài bước hoặc hạ máy xuống là xử lý được phần lớn.
Chụp nhóm và chụp cả nhà
Ảnh nhóm hỏng vì ai đó nhắm mắt, ai đó bị che. Chụp liên tục vài tấm cho mỗi khung. Xếp người cao đứng sau hoặc ở hai bên, người thấp và trẻ em ở trước; cho các khuôn mặt so le, không thẳng hàng như trong ảnh thẻ. Nếu có một mỏm đá hay bậc kè, dùng các độ cao khác nhau để có bố cục tự nhiên.
Muốn có mặt cả người chụp, dùng hẹn giờ mười giây hoặc chụp liên tục theo hẹn giờ, đặt máy lên chân máy nhỏ, lên balô, lên đá. Đồng hồ thông minh hoặc tai nghe không dây ở một số máy cũng dùng làm nút bấm từ xa. Nhờ người lạ chụp cũng được, nhưng chọn người đang rảnh, chỉ cho họ khung bạn muốn và nút cần bấm.
Với trẻ nhỏ, đừng bắt đứng yên. Chụp khi trẻ đang chơi cát, đang chạy theo sóng nhỏ, đang cầm tay bố mẹ đi bộ. Hạ máy ngang tầm mắt trẻ. Và luôn có một người lớn trông trẻ trong lúc người kia chụp; mải chụp ảnh là lúc người lớn dễ rời mắt khỏi trẻ ở mép nước nhất.
Chụp cặp đôi và chụp hai người
Ảnh hai người hỏng nhất là kiểu đứng sát vai, nhìn thẳng ống kính, phía sau là biển. Tấm nào cũng giống tấm nào. Cho hai người tương tác với nhau thay vì với máy: nắm tay đi trên mép nước, một người ngồi một người đứng, cùng nhìn về một hướng, một người kể chuyện người kia cười. Người chụp chỉ cần bấm liên tục và chờ khoảnh khắc.
Khoảng cách giữa hai người cũng là ngôn ngữ của ảnh. Đứng sát nhau trong khung hình chặt cho cảm giác gần gũi; hai người nhỏ đứng giữa một cảnh rộng, bờ đá, trời mây, cho cảm giác về chuyến đi. Chụp cả hai kiểu ở mỗi chỗ đẹp.
Với ảnh ngược sáng hoàng hôn, hai bóng đen đứng cách nhau một khoảng trời nhỏ, mặt quay vào nhau, là kiểu ảnh cổ điển. Đường viền hai gương mặt phải tách rõ trên nền trời; nếu chạm nhau, cả hai chỉ còn là một khối đen khó đọc.
Chụp khi đang di chuyển: trên xe, trên thuyền, trên đường
Một số ảnh đáng nhớ nhất của chuyến đi đảo là ảnh giữa đường: người ngồi sau xe máy quay lại cười, tóc bay trong gió biển; người ngồi mũi thuyền nhìn về hòn đảo nhỏ đang tới gần. Những ảnh này đòi hỏi sự an toàn trước tiên: người lái xe không chụp, người ngồi sau chụp khi xe chạy chậm trên đường vắng, máy đeo dây cổ tay.
Trên thuyền, chụp khi thuyền chạy đều, ngồi vững, chân bám chắc. Dùng tốc độ nhanh để bù rung, chụp liên tục nhiều tấm. Không đứng lên mạn thuyền hay mũi thuyền để lấy khung cao hơn; một con sóng ngang là đủ để mất thăng bằng.
Khi dừng xe bên đường để chụp người đi cùng, dắt xe vào sát lề, chọn chỗ đường thẳng có tầm nhìn xa, không dừng ở khúc cua hay đỉnh dốc. Người được chụp không đứng giữa lòng đường, dù con đường vòng đảo trông vắng. Cách đỗ xe ở điểm ngắm cảnh có bài riêng trong chuyên mục đi xe máy của trang.
An toàn và lịch sự khi chụp ảnh ở biển
Không có tấm ảnh nào đáng để đứng ở mép gành khi có sóng, lùi ra phía sau trên mỏm đá cao, hay đứng giữa lòng đường vòng đảo để có khung hình có con đường. Người được chụp thường mải tạo dáng và lùi theo lời chỉ của người chụp mà không nhìn chân. Người cầm máy chịu trách nhiệm: chọn chỗ đứng an toàn trước, rồi mới nghĩ tới bố cục.
Ở điểm ngắm cảnh đông người, chụp nhanh rồi nhường chỗ. Không chiếm lối đi hàng chục phút, không đặt đồ đạc chắn đường. Ở bãi tắm, để ý không chụp những người lạ đang tắm phía sau; nếu họ lọt vào khung rõ mặt, chụp lại hoặc cắt đi trước khi đăng.
Trang phục cũng nên hợp nơi chốn: ra bãi tắm mặc đồ bơi là bình thường, nhưng khi ghé khu dân cư, chợ, di tích, nên mặc kín đáo hơn. Cách cư xử chung khi thăm đảo, xem thêm trên phuquy.org.
Câu hỏi thường gặp
Mặc màu gì để chụp ảnh ở biển đẹp?
Màu sáng như trắng, kem, đỏ, vàng, cam nổi bật trên nền biển xanh và đá sẫm. Màu xanh dương dễ lẫn vào biển, màu đen hút nắng và nặng nề trong ảnh nắng. Đi nhóm thì phối màu hài hoà, tránh hai người mặc hai màu chói cạnh nhau.
Làm sao để không bị nheo mắt khi chụp ngoài nắng?
Chụp vào giờ nắng xiên, đứng chếch nắng thay vì nhìn thẳng mặt trời, đội mũ rộng vành, hoặc nhắm mắt rồi mở ra đúng lúc bấm. Đứng trong bóng râm với nền sáng phía sau là cách chắc chắn nhất giữa trưa.
Chụp ngược sáng bằng điện thoại thì mặt bị tối, sửa sao?
Chạm vào mặt người trên màn hình để máy đo sáng theo mặt, bật HDR, đứng gần hơn, hoặc dùng mặt cát, tấm vải sáng hắt ánh sáng vào mặt. Nếu vẫn tối, chuyển sang chụp bóng đen có chủ ý, cũng là một kiểu ảnh đẹp.
Có nên dùng đèn flash khi chụp chân dung ngoài trời?
Đèn flash điện thoại ít khi đẹp, nhưng vào giờ ngược sáng hoặc lúc chạng vạng, flash nhẹ có thể làm sáng mặt mà vẫn giữ được trời. Thử một tấm có và một tấm không, so trên màn hình rồi chọn. Không bật flash vào mắt trẻ nhỏ ở cự ly gần.
Chụp ảnh trẻ em ở biển thế nào để không nguy hiểm?
Luôn có một người lớn chỉ làm nhiệm vụ trông trẻ trong lúc người kia chụp. Chụp ở bãi cát, chỗ nước nông lặng, tránh bờ đá có sóng. Không bảo trẻ đứng lên mỏm đá hay lùi ra nước để tạo dáng.
Có cần sửa ảnh chân dung nhiều không?
Ảnh chụp đúng giờ và đúng sáng chỉ cần chỉnh nhẹ: cắt cho gọn, chỉnh thẳng, kéo sáng vùng tối một chút. Bộ lọc làm mịn da quá tay làm người trông giả và mất đi chất của chuyến đi biển. Hỏi ý người trong ảnh trước khi đăng.